Ryby

Wielocierń afrykański (Polycentropsis abbreviata)

 Boulenger, 1901

Rząd: Perciformes okoniokształtne
Podrząd: Percoidei okoniowce
Rodzina: Polycentridae wielocierniowate
Rodzaj: Polycentropsis

Środowisko: Wody słodkie; bentopelagiczna; zakres pH: 6.0 – 6.5; zakres dH: 10 – ?
Klimat: Tropikalny: 26°C – 30°C

Etymologia: Polycentropsis, przypominająca Polycentrus; poly = wiele; centr = cierń; –opsis = wygląd; abbreviata = skrócona – odnosząca się do wrażenia, że jej ciało jest krótkie, zostało odcięte, jej ogon i miękkie części płetwy grzbietowej i odbytowej są przezroczyste.

Opis: D XV-XVII 9-11; A IX-XII 8-9; P 18-19; V I 5; C 19 (I+17+I); Sq. 4/31-35/17-19. Kręgów 23 (13+10). Na dolnej krawędzi ramienia pierwszego łuku skrzelowego 9-11 wyrostków filtracyjnych, które są krótsze od blaszek skrzelowych. Na policzkach 6-9 rzędów łusek. Liczba łusek w szeregu podłużnym wynosi 31-35. Linia boczna niekompletna, widoczna tylko na kilku łuskach zwykle 4-6 przebitych. Łuski średniej wielkości, urzęsione. Ciało przysadziste, wysokie, silnie ścieśnione. Pysk szpiczasty, otwór gębowy bardzo duży wysuwalny. Płetwa grzbietowa z 15-17 cierniami i 9-11 promieniami miękkimi, analna z 9-14 cierniami i 8-9 promieniami miękkimi. Przedpokrywa ząbkowana. Miękkopromienne części płetwy grzbietowej i odbytowej chorągiewkowate, podwyższone, powyżej części ciernistych. Trzon ogonowy jest wyraźnie krótki. Płetwa ogonowa ścięta. Ubarwienie bardzo zmienne, ale zawsze ciemne. Ochrowe do ciemnego, szaro-zielone z dużymi brunatnymi do czarniawych plamami, do niektórych rozszerzonych podobnych do pasów.  Wyraźny ciemny pas od pyska poprzez oko do początku pletwy grzbietowej i podobny w górę do oka. Cierniste części płetwy grzbietowej i analnej ciemne, miękkopromienne części czasami ciemne, słabo rdzawo-czerwone przy nasadach, ale zazwyczaj przezroczyste i bezbarwne. Długość całkowita 90 mm(TL). Rodzaj monotypowy.

Rozprzestrzenienie: Afryka środkowa i zachodnia; Dolna Gwinea; przybrzeżne obszary w dorzeczch rzek: Meme, Wouri, Sanaga i Lokundje w Kamerunie oraz w basenie Komo i Ogowe w Gabonie Gatunek pierwotnie opisany przez Boulengera był złowiony w ujściu rzeki Ethiope w Nigerii i jest również rozprzestrzeniony w obszarach przybrzeżnych, Nigerii i Beninu, na wschód od Oueme.

Siedlisko i Ekologia: Bentopelagiczny gatunek występujący na obszarach lasów deszczowych i namorzynowych (mangrowych). Żyje w wodach słodkich i słonawych w wolno płynących rzekach, strumykach, również zbiornikach i rowach. Ryba posiada dodatkowy narząd oddechowy (n. nadskrzelowy) i może tolerować niski poziom tlenu. Wielociernie afrykańskie są w dzień bardzo mało ruchliwe,  większość czasu spędzają ukryte pośród zanurzonej roślinności brzegowej. Bardziej aktywne stają się w nocy, kiedy żerują, w dzień zazwyczaj przebywają w kryjówkach. Czyhają na ofiary prawie nieruchomo udając zwiędły liść zbliżają się do ofiary powoli, a następnie błyskawicznie otwierają duży, wysuwalny otwór gębowy wsysając ofiarę wraz z wodą. Są bardzo drapieżne. Potrafią chwytać i połykać zdobycz niewiele tylko mniejszą od ich ciała. Ryba ariadnofilna. Polycentropsis abbreviata wykazuje ojcowską opiekę rodzicielską (Britz 1997).

Zbadano kilka wybranych aspektów biologii tego gatunku w rzece Ethiope w Nigerii. Roślinnością wodną w tej rzece były głównie wyższe rośliny pływające; Nymphea lotus L, Azolla africana Desv., Pistia stratiotes L. Rośliny częściowo lub całkowicie zanurzone; Scirpus jacobi Fisher, Salvinia sp., Pycreus lanceolatus Poir. Dominującymi gatunkami w rzece były ryby kąsaczowate (Characidae); Brycinus longipinnis Günther, Brycinus nurse Rüppell i pielęgnicowate (Cichlidae); Tilapia mariae Boulenger, Chromidotilapia guntheri Sauvage, Hemichromis bimaculatus Gill. Parametry wody: temperatura 24-27°C, pH 5,2-7,5, tlen rozpuszczony 5,6-6,5 mg/L-1 , przewodność  9,6-57,5 µS/cm. Niedojrzałe osobniki P. abbreviata < 40 mm dominowały w połowach w październiku i listopadzie. Zarówno niedojrzałe (< 40 mm) i dojrzałe (≥ 40 mm) osobniki występowały głównie wśród zanurzonych trawach łęgowych, nie występowały w odcinkach głębokich i szybko płynącym głównym nurcie rzeki. Osobniki o długości całkowitej 10-90 mm ważyły 1,0-18,0 g. Pokarmem niedojrzałych płciowo osobników były głownie mikroskorupiaki i różne owady, u dorosłych przeważały raki, ryby i detrytus. Dodatkiem do diety dla obu grup wielkościowych były obleńce (Nemathelminthes) i zielenice właściwe (Chlorophyceae). Aktywność tarłowa ograniczona była do miesięcy, w których występowały wezbrania i wylewy rzeki (od czerwca do października). Jajniki dojrzałych płciowo samic o długości 40-86 mm (SL) i wadze 5,3-18,0 g zawierały 70-362 jaj o barwie jasnej do głęboko żółtej  o średnicy od 0,7 do 1,1 mm.

Rozmnażanie w akwarium: Ze względu na łatwość hodowli i rozmnażania często hodowana jako ryba akwariowa. Kiedy u samicy pokładełko staje się widoczne parę odkłada się do zbiornika tarliskowego. Oświetlenie powinno być słabe, rozproszone. Do zapewnienia odpowiednich warunków hodowli rośliny zanurzone nie są konieczne, ale powierzchnia powinna być pokryta roślinami pływającymi Pistia, Eichhornia lub innymi z grubymi korzeniami. Woda: 26-28°C, 7°dH, pH 6,8. Rozmnażanie jest bardzo interesujące. Samiec w następnym dniu po odłożeniu wybiera odpowiednie miejsce na gniazdo, oczyszcza spodnią część liścia o odpowiedniej szerokości i zaczyna budować gniazdo z pęcherzyków powietrza pod liściem o odpowiedniej szerokości. Zaloty trwają kilka godzin, samiec stara się zagonić partnerkę pod gniazdo, do którego nie zapomina dostarczać pęcherzyków powietrza. W  niewoli samica składa 100-200 jaj o średnicy 1.3-1.4 mm), są one głównie przymocowywane do spodu pływających liści np. pistii rozetkowej (Pistia stratiotes) lub alternatywnie wśród jednym z rodzajów wgłębki (Riccia). W rzeczywistym akcie tarłowym samica obraca się na grzbiet i od czasu do czasu za pomocą pokładełka składa  pojedyncze jajo, które jest natychmiast zapładniane przez samca i układane w gnieździe tak aby nie dotykały się wzajemnie. Podczas tarła nie ma tzw. uścisku tarłowego. Po tarle samiec podpływa do powierzchni wody skąd zaczerpuje pewną ilość powietrza atmosferycznego i pod liściem pęcherzyki uwalniane są spod pokryw skrzelowych i otaczają jaja. Ponadto samiec zajmuje się złożem dostarczając świeżej wody aktywnie wachlując płetwami piersiowymi. Tarło rozpoczyna się wieczorem a kończy rankiem. Po skończonym tarle należy niezwłocznie wyjąć samicę z akwarium.  Jaja wylęgają się po 120 h (przy 27°C). W trzecim dniu tej działalności, samiec również oczyszcza dno z detrytusu bezpośrednio pod gniazdem, tworząc kielichowate zagłębienie. W czwartym dniu następuje wyląg, eleuteroembriony zaczynają spadać do zagłębienia, w którym samiec przystępuje do ich wachlowania. W piątym dnu wszystkie eleuteroembriony się wykluły  i niektóre larwy w opuszczają zagłębienie aby na krótko zawisnąć na roślinach (jaja wylęgają się po 120 h (przy 27°C). W szóstym dniu (24 godziny po wylęgu) gdy wszystkie larwy opuszczą zagłębienie samiec przestaje się troszczyć o swoje potomstwo, należy go wyjąć ze zbiornika. Larwy mają na szczycie głowy wielokomórkowy narząd przytwierdzający (gruczoł cementowy) za pomocą, którego przylegają do lęgowiska. Larwy po wchłonięciu zawartości woreczka żółtkowego zaczynają pływać na drugi dzień po wylęgu, mają długość ok. 2 mm czarną głowę i poprzeczny czarny pas z boków ciała. Dwa tygodnie później, narybek ma 5 mm, a przyrost w długości nie był tak szybki jak w szerokości. Rybki trzymają się w stadkach po 3-4 sztuki, ukrywają się pod liśćmi, lub w innych kryjówkach. Dla uniknięcia wystąpienia kanibalizmu pożądane jest sortowanie narybku według wzrostu. Narybek karmimy „pyłem”, pływikami oczlików i larwami solowców, stopniowo w miarę wzrostu drobne rozwielitki, larwy komarów, oczliki, rureczniki itp. Dorosłe karmimy małymi żywym rybami, kijankami, dżdżownicami i innym żywym pokarmem. Dojrzałość płciową osiągają w 8-11 miesiącu życia.

Dymorfizm płciowy: Ubarwienie samicy jest bledsze niż samca, z wyraźnie mniej zdefiniowanym wzorem plam. Podczas tarła ubarwienie samca ciemnieje. Samica gotowa do tarła ma wyraźnie widoczne pokładełko, jej ubarwienie staje się jaśniejsze, wzór plam jest  bardziej wyraźny. Pokładełko w okresie tarła u samicy jest krótsze i szersze niż samca.

Literatura

Ikomi R.B., 1996. The biology of the African leaf fish Polycentropsis abbreviata Boulenger, 1901 in the River Ethiope, Nigeria. Acta Ichthyol. Piscat. 26 (1): 3-14.

BIOLOGIA AFRYKAŃSKIEJ RYBY POLYCENTROPSIS ABBREVIATA BOULENGER, 1901 Z RZEKI ETHIOPE W NIGERII

STRESZCZENIE

Zbadano wybrane aspekty biologii Polycentropsis abbreviata Boulenger, 1901 w rzece Ethiope. P. abbreviata powszechnie występuje w ciągu całego roku pośród zanurzonej roślinności brzegowej tej rzeki. Gatunek ten wykazuje allometryczny charakter wzrostu, a współczynnik korelacji zmniejsza się wraz ze wzrostem wymiarów. Wartości K są nieco wyższe w wilgotnej porze roku. P. abbreviata przed osiągnięciem dojrzałości płciowej odżywia się głownie mikroskorupiakami oraz rozmaitymi owadami, podczas gdy osobniki dorosłe żywią się przeważnie rakami, rybami i detrytusem. Wszystkie grupy wielkościowe traktują Nemathelminthes i glony jako dodatek do swojej diety.   Stosunek samców do samic wynosi 1 : 2, a płodność waha się od 72 do 362 jaj. Jaja stanowią średnio 2,9% masy ciała.

Received: 14 July 1995

Authors’ address: R. B. Ikomi PhD
Department of Zoology
Delta State University
Abraka, Nigeria

Linki:

http://www.aiep.pl/volumes/1990/6_1/txt/txt_01.php

http://rybmarzen.blox.pl/2006/01/Rybki-marzen.html#ListaKomentarzy

http://horizon.documentation.ird.fr/exl-doc/pleins_textes/ed-06-08/010044414.pdf

http://www.aiep.pl/volumes/1990/7_2/pdf/27_2_07.pdf

http://nationalzoo.si.edu/scbi/MAB/conservation/centralafrica/gabon/MABinGabon/research/english/Fish%20Diversity%20in%20the%20Gamba%20Complex%202006.pdf


http://www.ajol.info/index.php/tfb/article/viewFile/20853/18736


http://www.ajol.info/index.php/jas/article/viewFile/19977/17990

http://horizon.documentation.ird.fr/exl-doc/pleins_textes/pleins_textes_6/Fau_trop/36589.pdf

http://www.archive.org/stream/comparativefunct56liem#page/n13/mode/2up


http://www.archive.org/stream/dieexotischenzie00stan#page/30/mode/2up

http://www.archive.org/stream/proceedingsofzoo19011zool#page/8/mode/2up

http://www.archive.org/stream/catalogueoffresh31915brit#page/98/mode/2up

http://www.archive.org/stream/lespoissonsdesea00pell#page/240/mode/2up


http://digitallibrary.amnh.org/dspace/bitstream/handle/2246/3601/N3195.pdf;jsessionid=AFB8FF79F907C97D6EA5DFB2510AD96E?sequence=1

2012/03/02 | Ryby

Stynka (Osmerus eperlanus)

Linnaeus, 1758

Rząd: Osmeriformes stynkokształtne
Rodzina: Osmeridae stynkowate
Rodzaj: Osmerus
Podgatunki:
Osmerus eperlanus eperlanus podgatunek nominatywny
Osmerus eperlanus dentex (stynka białomorska)

Środowisko: Morskie; wody słodkie i słonawe; pelagiczno-nerytyczna; anadromiczny
Klimat / Zasięg: Umiarkowany; 70°N – 43°N, 9°W – 55°E

Zasięg występowania: Zlewisko wschodniej części Oceanu Atlantyckiego od Zatoki Biskajskiej oraz Lodowatego Oceanu Północnego, aż po rzekę Peczorę. W Polsce stynka występuje w północnej części kraju a mianowicie: dolna Odra, Zalew Szczeciński, Pojezierze Myśliborskie, Pojezierze Drawskie, część Pojezierza Kaszubskiego, Zatoka Gdańska, Pojezierze Iławskie, Pojezierze Olsztyńskie, Zalew Wiślany, Pojezierze Suwalskie i wschodnia Wielkopolska.

Opis: Br. vii-viii; D 1-2 + 7-9; A (2)3-4 + 11-14; P 1+9-12; V 1+6-8; C 19;  l. l. (0) 4-14(16); lat. squ. 60-65; vert; 55-62; caec. pyl. 7. Stynka ma ciało mocno wydłużone, lekko ścieśnione bocznie i w przekroju owalne. Mała ilość barwnika w skórze powoduje, że ciało stynek jest przeświecające z widocznymi żebrami, trzewiami i zarysem mózgu. Głowa jest stosunkowo duża, jej długość boczna stanowi ponad 20% długości ogonowej ryby. Trzon ogonowy niski. Otwór ustny duży. Kości szczękowe na całej długości dolnego brzegu z silnymi stożkowatymi zębami. Szczęka dolna wyraźnie wystaje przed górną. Zakończenie szczęki górnej sięga po tylną krawędź oka. Średnica oka jest 1,5-2,5 razy mniejsza od długości pyska. Początek nasady płetwy grzbietowej u osobników młodszych znajduje się w linii prostopadłej nad początkiem nasad płetw piersiowych. U ryb starszych płetwa ta przesuwa się nieco ku tyłowi. Płetwa tłuszczowa jest niewielka, a jej podstawa jest mniejsza od długości. Płetwa ogonowa jest mocno wcięta i dobrze rozwinięta. Łuski stynki są dość duże, bardzo delikatne a ponadto lekko osadzone w torebkach skórnych, bez srebrzystego połysku, przezroczyste, 60—65 poprzecznych rzędów łusek po bokach ciała, linia boczna widoczna za tylną krawędzią pokryw skrzelowych. Stynka tworzy wiele odmian lub form ekologicznych uznawanych jako rasy i odznacza się stosunkowo wysoką zmiennością. Ogólne porównanie morfologii stynek z obszaru Polski (Rembiszewski 1970) i zlewiska Zatoki Fińskiej oraz rzeki Peczory (Kirpicnikov 1935), bez uwzględniania cech biologicznych, daje pogląd, że średnie wartości prezentowanych w tabeli 154 cech mają podobne zakresy, poza długością podstawy płetwy ogonowej. Cecha ta wyraźnie różni oba obszary. Dokładniejsza analiza cech plastycznych stynek bytujących w różnych typach wód Polski ukazuje znaczne różnice. Szczególnie  duże różnice wartości cech mierzalnych zaznaczyły się wśród badanych populacji stynki w długości głowy (lc) i średnicy oczu (Rembiszewski 1970). Pomiędzy poszczególnymi populacjami wartości niektórych cech znalazły się w różnych zakresach (np. długości głowy (lc), minimalnej wysokości ciała (h), długości trzonu ogonowego. Długości podstawy płetwy odbytowej, średnicy oka (Oh), szerokości interorbitalnej. Mniejsze różnice, choć statystycznie wysoko istotne, spotykano u stynek zamieszkujących Jezioro Miedwie Rembiszewski (1970) wyróżnił tam dwie populacje odznaczające się szybkim i wolniejszym tempem wzrostu.

Ubarwienie: Barwa ciała stynki jest typowa, jak u ryb pelagicznych. Grzbiet ma odcień zielonkawy lub zielonkawo-niebieski, a całe ciało jest lekko przezroczyste. Boki są jasnożółte, a czasami z odcieniem srebrzysto-stalowym. Szczęki, boki głowy i tęczówka jest srebrna. Tonacja barwy całego ciała jest uzależniona od barwy wody, Płetwy grzbietowa, ogonowa i piersiowe są  jasnoszare, zaś pozostałe bezbarwne. Wzdłuż boków ciała czasami jest widoczna jasnoniebieska lub fioletowa smuga.

Pokarm: Stynka jest uznana za gatunek o szerokim spektrum pokarmowym i łatwo się przystosowującym do sezonowych zmian warunków odżywiania. Pierwszym pokarmem tzw. inicjującym i zarazem najważniejszym dla młodych stynek w Norweskim Jeziorze Mjosa są okrzemki, a wrotki i naupliusy Copepoda zjadane były okazjonalnie (Naesje i in. 1987). Inne wyniki otrzymali Strelnikova i Ivanova (1982) badając odżywianie larw stynki ze Zbiornika Rybińskiego.  Tutaj pierwszym zjadanym pokarmem były naupliusy Copepoda i wrotki. U osobników starszych dominującą pozycję w pokarmie ma zooplankton, głównie wioślarki (Chydorus sp., Bosmina coregoni, Daphnia sp., Bythotrephes longimanus, Leptodora kindtii ). W niektórych zbiornikach poważną pozycją w pokarmie są widłonogi z Cyclopoida i Calanoida (Rembiszewski 1970; Trzebiatowski, Gaj 1978; Rogala 1992; Sterligova 1992; Sterligova i in. 1995). W wodach słonawych znaczną domieszkę pokarmu stanowią również skorupiaki należące do rzędów Amphipoda i Mysidacea. Wiosną, przy mniejszej zasobności wód w zooplankton, stynka pobiera przemieszczające się z dna ku powierzchni wody larwy ochotkowatych Tendipedidae (Garnas 1983). Stynka w drugim roku życia i starsza przechodzi na drapieżny tryb życia, oparty w dużej mierze na kanibalizmie. Rembiszewski (1970) stwierdził w pokarmie dużych stynek (18-20 cm) stynki o długości od 5 do 10 cm i jazgarza o długości 5 cm. W Jeziorze Tyrifjorden (Norwegia) większość trących się stynek nie pobierała pokarmu i 80% żołądków było pustych (Garnas 1983). W pokarmie stynki można znaleźć w pewnych okresach larwy gatunków z rodzaju Coregonus, zwłaszcza wtedy, gdy zaczyna w kwietniu intensywnie żerować po swoim tarle i napotyka w toni larwy i wylęg innych gatunków ryb.

Wzrost: Stynka jest gatunkiem wolno rosnącym i o krótkim cyklu życiowym. W Jeziorze Roś w pierwszym roku życia stynki osiągają w sierpniu długość około 5 cm, a już we wrześniu długość około 8 cm (Jachner 1989). Wzrost w kolejnych latach jest już bardzo powolny. Osiąga zwykle 9-10 cm długości całkowitej, rzadko 15 cm. W Morzu Białym notowano stynki o długości całkowitej nieco ponad 30 cm. W wodach Polski pojedyncze osobniki o długości całkowitej ponad 25 cm i masie prawie 140 g notowano w Jeziorze Miedwie (Rembiszewski 1970). Stynki z jezior przymorskich mogą również osiągać pokaźne rozmiary. W Jeziorze Jamno w 1998 r. odłowiono stynkę o długości całkowitej 20 cm i masie 50 g (Heese, dane niepublikowane). Zwykle populacje anadromiczne, żyjące w morzu i zalewach morskich, odznaczają się szybszym tempem wzrostu. Jednak w wodach przymorskich również spotyka się stynki o wolnym tempie wzrostu, podobnie jak w jeziorach. W Zalewie Szczecińskim czy Zatoce Pomorskiej (Rembiszewski 1970; Krzykawska, Krzykawski 1971) wzrost stynki jest podobny do stynek z jezior mazurskich i suwalskich (Willer 1926; Leskien 1942; Czeczuga 1959; Rembiszewski 1970). Maksymalny wiek osiągany przez stynkę – to 8 lat, jednak większość osobników osiąga wiek 2-3 lat.

Rozmnażanie: Tarło stynki rozciąga się na okres od końca lutego do maja. Wchodzi wtedy gromadami do rzek, choć trze się również w jeziorach na piaszczystych, gliniastych lub kamienistych miejscach w płytkim litoralu (do 1 m). Samica zależnie od wielkości składa 5000 do 20 000 ziaren ikry, wyjątkowo duże zaś do 50 000, średnica ikry około 1 mm. Przy temperaturze 6°C rozwój zarodkowy stynki, aż do momentu wyklucia trwa 40 dni, czyli 240 D°. Jajo stynki we wczesnych stadiach rozwojowych jest przytwierdzone do kamienia, później odrywa się od podłoża i pływa swobodnie w  toni wodnej. Dojrzałość płciową osiąga stynka w drugim roku życia, czasem już pod koniec 1 roku.

____________________

Rogala, J. 1992. Feeding of smelt (Osmerus eperlanus L.) in seven Mazurian Lakes (Jagodne, Tałtowisko, Mikołajskie, Tałty, Roś, Święcajty and Mamry). Pol. Arch. Hydrobiol. 39 (1): 133-141.

4. STRESZCZENIE

Analiza zawartości przewodów pokarmowych stynki pochodzącej z siedmiu jezior mazurskich wykazała, że pokarmem stynki w wieku 1+ w większości jezior były Chydorus sp. i Bosmina sp. Jedynie w jeziorach Jagodne i Mikołajskie organizmami dominującymi w przewodach pokarmowych były odpowiednio Leptodora oraz Cyclopoida i Calanoida. Najchętniej wybierana, we wszystkich jeziorach była Leptodora sp.

Wartość stosunku FS opisującego stopień specjalizacji pokarmowej ryb wahała się w granicach 0,21-4,2 i miała największą wartość (maksymalna specjalizacja) w jeziorach o największej biomasie potencjalnego pokarmu (a więc specjalizacja w wybieraniu pokarmu była w tych jeziorach największa).

Względna wielkość ofiar (RRS) rosła wraz ze spadkiem przeźroczystości wody. Podobne zjawisko zaobserwowano również w obrębie jezior – wraz ze wzrostem głębokości przebywania ryb w poszczególnych jeziorach, wzrastał w pokarmie udział organizmów o dużych rozmiarach ciała oraz wzrastał ich wskaźnik wybiórczości pokarmowej.

 5. SUMMARY

Gut content analyses of adult smelt showed that the main component of their food were Bosmina and Chydorus. Only in lakes Jagodnc and Mikotajskie food consists mostly I.eptodora and Cyclopoida and Calanoida respectively. The most readily selected prey in all lakes was Leptodora.

 The value of FS (which describes level of food specialization) ranged from 0.27-4.2 and was highest in lakes with highest food level (so food specialization in these lakes were also highest).

The RRS increased with decrease of water transparency. A similar phenomenon was also observed within the lakes – together with an increase in the catch depth increased contribution of large bodies animals in the contents offish guts.

Instytut Rybactwa Śródlądowego
im . STANISŁAWA SAKOWICZA
EXPRESS INFORMACJA NR  3/2009 (kwartalnik)

– Morfologiczna i funkcjonalna asymetria jąder stynki (Osmerus eperlanus). Hliwa, Piotr; Kowalski, Radosław; Król, Jarosław; Cejko,  Beata I.; Stabinski, Robert; Ziomek, Elżbieta; Ciereszko, Andrzej. W: Rozród, podchów, profilaktyka ryb łososiowatych i innych gatunków.  Pod red. Zdzisława Zakęsia i in. Olsztyn: Wydaw. IRS 2009  s. 65-73, il. +bibliogr. 20 poz.

Przedstawiono parametry biometryczne 19 samców stynki w wieku 1+ wykorzystanych do badań morfologicznej i funkcjonalnej asymetrii gonad. Zaobserwowano, że nasienie pochodzące z jądra dogłowowego posiadało parametry ruchu plemników wyższe niż nasienie z jądra doogonowego. Oceniono przydatność diagnostyczną wyznaczników jakości nasienia u stynki.

– Parametry ilościowe i jakościowe nasienia stynki (Osmerus eperlanus) w zależności od czasu stymulacji hormonalnej. Kowalski,  Radosław; Hliwa, Piotr; Cejko, Beata I.; Król, Jarosław; Stabinski,  Robert; Ciereszko, Andrzej. W: Rozród, podchów, profilaktyka ryb łososiowatych i innych gatunków. Pod red. Zdzisława Zakęsia i in. Olsztyn: Wydaw. IRS 2009  s. 75-84, il. +bibliogr. 14 poz.

Od samców stynki stymulowanych hormonalnie preparatem Ovaprim pobierano przez 3 dni nasienie w odstępach co 24 godziny.  Przedstawiono wyniki analizy statystycznej dotyczącej wpływu zastosowania iniekcji hormonalnej na ilość i jakość pozyskanych plemników. Ryby iniekowane charakteryzowały się zdecydowanie ciemniejszym ubarwieniem ciała w porównaniu z rybami nieiniekowanymi.  Optymalny czas pobrania nasienia u stynki powinien wynosić 48 godzin po stymulacji preparatem Ovaprim.

EXPRESS INFORMACJA
NR  4/2007

-Embriogeneza stynki (Osmerus eperlanus). Hliwa, Piotr; Król, Jarosław; Stabiński, Robert; Kowalski, Radosław; Ciereszko, Andrzej. W: Rozród, podchów, profilaktyka ryb jeziorowych i innych gatunków.  Pod red. Jacka Wolnickiego, Zdzisława Zakęsia, Rafała Kamińskiego. Olsztyn: Wydaw. IRS 2007 s. 65-73, il. +bibliogr. 17 poz.

W 2004 r. z jeziora Gaładuś pozyskano tarlaki stynki w celu przeprowadzenia sztucznego rozrodu z wykorzystaniem hCG (ludzkiej gonadotropiny) jako stymulatora hormonalnego. Po zapłodnieniu metodą „na sucho“ produktów płciowych, rozpoczęto obserwacje rozwoju ikry. Scharakteryzowano i przedstawiono dokumentację fotograficzną poszczególnych stadiów embriogenezy stynki, która u tego gatunku trwa 170 stopniodni. Na poszczególne stadia embriogenezy składało się: bruzdkowanie, gastrulacja, organogeneza, okres przed i po wykluciu.

____________

Rembiszewski J. M. 1970, Population variation in smelt – Osmerus eperlanus (LINNAEUS, 1758) (Pisces) in Poland; Annales Zoologici. XXVIII, 7, 65 – 93

STRESZCZENIE

[Tytuł: Zmienność populacyjna stynki – Osmerus eperlanus (LINNAEUS, 1958) (Pisces) w Polsce]

W niniejszej pracy autor analizuje materiał stynek zebranych w 9 zbiornikach w Polsce: w Zatoce Pomorskiej, Zalewach Szczecińskim i Wiślanym oraz w 6 jeziorach śródlądowych.

Wyniki analizy, porównane z dotychczasowymi danymi na ten temat, pozwoliły stwierdzić wiele różnic zachodzących między badanymi populacjami. Przy opracowywaniu materiału brane były pod uwagę głównie cechy merystyczne (przeliczalne) i niektóre plastyczne (wymierzalne). Cechy te analizowane były za pomocą metod statystycznych stosowanych w literaturze ichtiologicznej, a pozwalających stwierdzić, czy różnice między populacjami stynek z poszczególnych zbiorników są istotne. Badany był także wiek stynek, osiągane długości i ciężar, okres tarła, stosunki płci. Dla stwierdzenia przyczyn zaobserwowanych różnic między poszczególnymi populacjami autor zbadał także zawartość przewodów pokarmowych oraz osteologię ethmoidalnej części czaszki. Przeprowadzone badania cech plastycznych a zwłaszcza merystycznych pozwoliły na wyodrębnienie kilku grup populacji w Polsce:

1. Populacje morskie i Zalewów o niższej liczbie kręgów, wyrostków filtracyjnych, łusek i krótszym trzonie ogonowym;
2. Populacje śródlądowe przyjęte jako standardowe dla Osmerus eperlanus (L.);
3. Populacja duża miedwiańska charakteryzująca się długą głową i pewnymi odrębnościami biologicznymi;
4. Populacje Wigier i Szelmentu Wielkiego o wysokiej liczbie kręgów, wyższej liczbie wyrostków filtracyjnych i łusek, krótszej głowie, niższej minimalnej wysokości ciała, węższym czole i dłuższych wyrostkach filtracyjnych. Populacje tych jezior zostały wyodrębnione jako nowa forma jenseni.

Na podstawie analizy materiałów własnych oraz w oparciu о literaturę autor uważa, podobnie jak Kljukanov (1969) na podstawie analizy osteologicznej, że traktowane przez McAllistera jako podgatunki O. eperlanus eperlanus (L.) i О. eperlanus mordax (Mitchell) należy podnieść do  rangi samodzielnych gatunków także ze względu na ich sympatryczność (M. Białe — rzeka Peczora, Dwina Północna). W obrębie gatunku O. eperlanus (L.) należałoby umieścić wyodrębnioną formę jenseni.

Badania biologii stynki pozwoliły stwierdzić, że najodpowiedniejszym siedliskiem dla stynki są wody głębokie o charakterze przejściowym, mezotroficznym. Wyjątkiem są tu Zalewy Wiślany i Szczeciński, których stynkę zalicza autor do formy anadromicznej. Długość życia stynek w Polsce sięga 8 lat. Większość populacji przypada na drugi i trzeci rocznik. Tarło trwa od początku lutego w północno-zachodniej części Polski do końca maja w części północno-wschodniej w zależności od pogody w danym roku. Analiza zawartości przewodów pokarmowych wskazuje na znaczną różnorodność w pobieraniu pokarmu, uzależnioną głównie od роrу roku.

РЕЗЮМЕ [Заглавие: Популяционная изменчивость корюшки — Osmerus eperlanus (Linnaeus, 1758) (Pisces) в Польше]

В настоящей публикации автор анализирует материал корюшки, собранный из 9 водоемов Польши, в том числе из Поморской бухты, Щецинского и Вислинского заливов и из 6 внутренних озер (см. карту).

Анализ полученных результатов в сравнении с имеющимися в литературе данными позволил установить ряд существенных различий между исследуемыми популяциями. При обработке материала принимались во внимание прежде всего меристические признаки, а затем лишь некоторые пластические. Как меристические, так и пластические признаки были анализированы при помощи статистических методов, применяемых в ихтиологических работах, которые позволили установить достоверность различий между популяциями из различных водоемов. Был исследован также возраст, длина тела и вес, период нереста, соотношение полов. С целью установления причин наблюдаемых различий между отдельными популяциями автор исследовал также содержимое пищеварительных каналов и остеологическое строение этмоидальной части черепа. Анализ пластических, а особенно меристических признаков позволил выделить несколько групп популяций:

1. Популяции морская и из заливов, отличающиеся меньшим числом позвонков, жаберных тычинок, чешуи в боковой линии и более коротким хвостовым стеблем;

2. Популяции из внутренних водоемов, рассматриваемые автором как типичные для Osmerus eperlanus(L.);

3. Популяция из озера Me две, характеризующаяся крупными размерами тела и некоторыми отличительными биологическими особенностями;

4. Популяции из озер Вигры и Большой Шельмент с увеличенным числом позвонков, жаберных тычинок и чешуи, более короткой головой, меньшей минимальной высотой тела, шириной лба и более длинными жаберными тычинками. Популяции из этих озер автор выделяет как самостоятельную форму jenseni.

На основании анализа собственных материалов, а также библиографических данных автор считает так же, как Клюканов (1969) на основании остеологического анализа, что Osmerus eperlanus eperlanus (L.) и О. eperlanus mordax (Mitchill), рассматриваемые McAllister’om как подвиды следует считать самостоятельными видами, тем более, что их ареалы симпатричны (Белое море — реки Печера и Северная Двина). Новую, выделенную автором форму jenseni следует отнести к виду О. eperlanus (L.).

Исследования по биологии корюшки показали, что наиболее характерными для нее являются глубокие водоемы мезотрофического типа. Исключение составляют популяции из Вислинского и Щецинского заливов, которые автор причисляет к анадромной форме. Максимальный возраст корюшки в Польше достигает 8 лет. Анализ возрастной структуры популяций показал, что основная масса популяций состоит из двух и трехлетних рыб. Нерест продолжается с начала февраля в северозападной Польше до конца мая в северо-восточной части страны в зависимости от метеорологических условий в данном году. Аналих пищеварительных каналов указывает на значительную дифференциацию питания, обуславливаемую прежде всего временем года.

Rembiszewski J. M, 1964, Skull Osteology of Osmerus eperlanus eperlanus (L.) of the Miedwie Lake. Ann. Zool. XXII, 14, 263 – 284

STRESZCZENIE

[Tytuł: Osteologia czaszki  Osmerus eperlanus eperlanus (L.) z jeziora Miedwie]

Autor daje dokładne opracowanie osteologiczne czaszki stynki Osmerus eperlanus eperlanus (L.) z jeziora Miedwie (Polska). Materiał osteologiczny do tej pracy uzyskiwany był przez preparowanie szkieletów oraz dzięki barwieniu czaszek alizaryną i następnie prześwietlaniu ich w КОН. Metoda ta pozwoliła stwierdzić właściwe położenie poszczególnych kości względem siebie. Rysunki do pracy wykonane były z barwionych i prześwietlonych preparatów przy pomocy aparatu Abbego.

W wyniku pracy znaleziono dwie nowe kości dla rodzaju Osmerus L. Są to: os infraethmoideum, leżąca w obszarze chrzęści ethmoidalnej i os antorbitale wchodząca w skład kości wokółocznych. Szczególnie charakterystyczne jest wykrycie os antorbitale, kości bardzo dyskutowanej przez wielu autorów i mogącej mieć duże znaczenie systematyczne dla stynki. Praca ta ma także stanowić oparcie dla następnej pracy, monograficznej, dotyczącej stynki Polski.

___________

Czeczuga, B. 1959. Stynka (Osmerus eperlanus L.) w Jez. Rajgrodzkim i jej biologia. Pol. Arch. Hydrobiol. 5, 18 (2): 131-146. (In Polish with English summary.)

131

B. Czeczuga

Stynka (Osmerus eperlanus L.) w Jez. Rajgrodzkim i jej biologia

Z Zakładu Biologii Akademii Medycznej w Białymstoku

Otrzymano 3.V. 1958

Wstęp

Stynkę (Osmerus eperlanus L.) spotykamy w wodach przybrzeżnych poczynając od Zatoki Biskajskiej do Skandynawii i w jeziorach basenu Morza Bałtyckiego.

W niektórych jeziorach stanowi ona do 60% połowu ryby, toteż od dawna od dawna poświęca się jej dużo miejsca w fachowej literaturze. О wiosennym połowie stynki podczas tarła pisze Samsonow (1910). Masterman (1913) opisuje biologie stynki oraz dokładną budowę jej łusek, które uważa za najlepszy materiał do oznaczania wieku.

О biologii stynki w niektórych jeziorach fińskich i niemieckich wspomina Willer (1926, 1928) cyt. za Swietowidową (1945).

Lityński (1922) badał pokarm stynki z jeziora Wigry, wyłowionej w październiku.

Pietгоw (1926, 1940), opisując biologię stynki Pskowsko-Czudskiego zbiornika uważa, że Osmerus eperlanus L. w basenie Morza Bałtyckiego występuje w postaci trzech form:

1. wędrowna stynka (Osmerus eperlanus eperlanus L.),
2. jeziorno-rzeczna (Osmerus eperlanus morpha ladogensis Berg.).
3. jeziorna stynka (Osmerus eperlanus eperlanus morpha spirinchus (Pallas).

Jeziorno-rzeczna forma wg Pietrowa (1940, 1947) występuje w jeziorach: Ładoga, Onega, Pskowskim oraz Czudskim, dla tarła zaś wędruje do rzek wpadających do tych jezior. Natomiast trzecia forma (Osmerus eperlanus eperlanus m. spirinchus (Pallas) wg Pietrowa rozradza się tylko w jeziorach. Występuje ona jedynie w jeziorach Wyżyny Wałdajskiej.

132

Рiеtгоw podaje charakterystykę zbiorników, w których występuje stynka: wody tych jezior charakteryzują się małą alkalicznością pH = 7,3 — 6,8, dużą zawartością tlenu i substancji mineralnych niską utlenialnością.

Staff (1950) uważa, ze stynka jeziorowa (Osmerus eperlanus morpha spirinchus (Pallas), jest synonimem Ostmerus eperlanus (L).

Tylko dokładne poznanie poszczególnych populacji stynki oraz jej ekologii może zdecydować о podziale taksonomicznym tego gatunku. Znane od dawna wahania wysokości odłowów stynki (Czumajewskaja-Swietowidowa 1945) są uzależnione od niekorzystnych warunków rozwoju i wyrastania stynki w wieku młodocianym.

О masowym występowaniu stynki w Zaporze Rybiñskiej (ZSRR) donoszą: Wasiljew (1951), Szczetinina (1954) i Łapin (1956). Z Zapory Rybińskiej stynka dostała się do Wołgi i ostatnio zanotowano ją w odłowach pod Gorkim (Kuźniecow 1951), rok później w okolicy Kazania (Łukin 1952). О występowaniu stynki na Wileńszczyznie, w grupie Jezior Brasławskich, oraz fragmentaryczne dane o jej pokarmie podaje Borowik (1953).

W związku z tym, że w pewnych latach stynka stanowi około 50% połowów Jez. Rajgrodzkiego, uważałem za stosowne zająć się badaniem wzrostu długości ciała stynki, analiza, pokarmu oraz wysokością odłowów w wyżej wymienionym jeziorze.

Metodyka i materiał

Materiał dla badań pobrano w Jez. Rajgrodzkim w okresach zimowym i letnim. Materiał pobierano przy pomocy niewodu w zimie w dniu 1. II. 1957 г., latem 27.VII. tegoż roku w toni za Rogiem i Sowiakiem. Jednocześnie pobierano ilościowe próbki zooplanktonu czerpakiem systemu Bernatowicza со parę metrów od powierzchni do dna jeziora w celu wyjaśnienia wybiórczości pokarmu stynki.

U odłowionych ryb, po zważeniu i zmierzeniu długości ciała (longitudo caudalis), wycinano przewód pokarmowy, wybierano ikrę (tylko w materiale zimowym), ważono samice bez ikry oraz pobrano łuski powyżej pławnika analnego nad linią naboczną w celu oznaczenia wieku metoda Mastermana (1913) i Łapina (1956).

Przewody pokarmowe i ikrę wkładano do pergaminowych torebek odpowiednio ponumerowanych i przechowywano w 4% roztworze formaliny. Podczas pobierania materiału zwracano uwagę, by reprezentował on wszystkie klasy wieku.

W pracowni pobrane jelita rozcinano wzdłuż i treść ich wypłukiwano starannie wodą, następnie zawartość jelit analizowano na płytce Hansena. Udział poszczególnych gatunków zooplanktonu w treści przewodu pokarmowego oraz

133

w pobranych próbkach podano w procentach. Obliczając stopień wybiórczości pokarmu stosowano tzw. wskaźnik wybiórczości (E) Iwlewa (1955) wg wzoru:

        r — P
E= ——
       r + P

w którym г oznacza stosunek danego gatunku zooplanktonu do innych gatunków znajdujących się w treści jelita, P – stosunek tegoż gatunku do pozostałych gatunków w próbkach zooplanktonu (r i P w %).

Obliczania ilości jajeczek samic stynki dokonywano metodą Pekarkowej (1955).

Do obliczenia wagi poszczególnych osobników zooplanktonu w jelicie stynki wykorzystano wzory Szczerbakowa (1955). Ogółem przeanalizowałem 536 stynek, w tym 255 stynek odłowionych w lutym oraz 281 stynek w lipcu 1957 r.

Wyniki badań

Jezioro Rajgrodzkie jest to rynnowy, polodowcowy, mezotroficzny zbiornik, o powierzchni 1919,15 ha i maksymalnej głębokości 51 m. Najczęściej spotykana głębokość wynosi 14 m. Jest to jezioro przepływowe, bowiem do odnogi Stace wpada rzeka Małkina łącząca go z jez. Selment, do odnogi Przepiórka — rzeka Przepiórka.  Z odnogi Rajgród odpływa rzeka Jegrznia wpadająca do jeziora Dręstwo.

Tabela I

Odłów stynki w Jeziorze Rajgrodzkim w latach
1951—1954
Osmerus catch in the Rajgród Lake in
1951-1954

Rok       Wyłów w kg            % ogólnego wyłowu
Year      Catch in kg           % of total catch

1951        3.186                        24.0
1952        1.877                        15.5
1953        9.014                        36.0
1954       17.884                        50.0
.                                    średnia  31.6

Analizy wody w Jez. Rajgrodzkim wykonane przez mgr T. Baszyńskiego W sierpniu (1957) wykazały, że pH wody wahało się w granicach od 8,4 do 7,8, ilość tlenu 11,5 mg/l przy powierzchni, 8,2 mg/l zaś na głębokości 40 m, utlenialność 6,2 w pobliżu powierzchni i 8,9 mg/l 02 w pobliżu dna. Powyższe dane wskazują, że warunki hydrochemiczne Jez. Rajgrodzkiego sprzyjają rozwojowi stynki.

Dane dotyczące wysokości odłowów w latach 1951 — 1954 ilustruje tabela I.

 137

Tabela VII

Skład gatunkowy pokarmu stynki Jez. Rajgrodzkiego
Species composition of Osmerus food in the Rajgród Lake

Gatunek
Species

Cladocera                                         27. VII.1957   1.II.1957   

1. Sida crystallina (O.F. Müller)             +         —
2. Diaphanosoma brachyurum (Liev)    +        —
3. Daphnia cristata Sars                                 +         +
4. Daphnia cucullata Sars                                 +         +
5. Ceriodaphnia quadrangula v. hamata S   +      —
6. Bosmina coregoni Baird.                                +         +
7. Alona affinis (Leydig)                                        +        +
8. Bythotrephes longimanus (Leydig)           +        —
9. Leptodera kindtii (Focke)                               +          —

Copepoda

1. Eudiaptomus gracilis G.O. Sars            +           +
2.     „       graciloides Lilljeborg                  +         +
3. Cyclops strenuus Fische                       +          —
4. Cyclops macrurus G.O. Sars                   —           +
5. Mesocyclops leuckarti Claus                     +         +
6. Thermocyclops oithonoides Sars          +           +
7. Paracyclops fimbratus  Fischer            +            +
8. Limnocalanus marcurus G.O. Sars            +         +
9. Canthocamptus staphylinus (Jur)            +         +

Tendipedidae

1. Tendipes plumosus L.                        +          +
2. Procladius Skuze                               +         —
3. Polypedilum convictum Walk.          +         —

 Pisces

1. Osmerus eperlanus L. (łuski)          +          +

W okresie zimowym pokarm stynki stanowią przeważnie kopepodalne formy widłonogów, których waga jest bardzo mała, natomiast w lecie zwiększa się udział przedstawicieli skorupiaków z rzędu Cladocera (Bythotrephes longimanus, Leptodera kindtii). Powyższe potwierdza się w wyniku przeliczeń wagi zooplanktonu jelit stynki na 1 g wagi jej ciała. U jednorocznych na 1 g ciała przypada zooplanktonu 0,93 mg w lecie, a 0,80 mg w zimie, u dwulatków — 0,96 w lecie, 1,00 mg w zimie, w jelitach trzylatków w zimie ilość zooplanktonu zmniejsza się do 0,50 mg i różni się od wskaźnika z okresu lata o 0,05 mg.

140

Тabеlа XI

Procentowe występowanie poszczególnych gatunków zooplanktonu w planktonie Jez. Rajgrodzkiego (P) i w przewodach pokarmowych stynki (r) oraz wskaźnik wybiórczości (E) (w lecie).

Occurrence of different Zooplankton species of the Rajgród Lake in percentage (P) and in the intestine tract of Osmerus (r), and the selectivity index (E), (in summer)

                                                                              r           P            E
    Cladocera

1. Sida crystallina (O.F. Müller)                                  0,03   0,40   —0,87
2. Diaphanosoma brachyurum (Liev)                     0,03   0,13   —0,63

3. Daphnia cristata Sars.
                                                       }        33,56  24,27   0,16
4.         „        cucullata Sars.

5. Ceriodaphnia quadrangula v. hamata Sars.             0,23    2,35  —0,82
6. Bosmina coregoni Baird                                     24,00   13,00   0,30
7. Alona affinis (Leydig)                                           0,07   0,21   —0,50
8. Bythotrephes longimanus Leydig                         2,28   0,60    0,60
9. Leplodora kindtii (Focke)                                  5,52   0,62    0,80

Copepoda
1. Eudiaptomus gracilis G.O. Sars
.                                                                             3,97  14,24  —0,56
2.         ,,          graciloides Lilljeborg

3. Cyclops strenus Fischer                      8,97  0,62  0,87

4. Mesocyclops leuckarti Claus
5. Thermocyclops oithonoides Sars        20,93  30,28  —0,18
6. Paracyclops fimbriates Fischer

7. Limnocalanus macrurus G.O. Sars      0,12  0,21  —0,28
8. Canthocamptus staphylinus (Jur)      0,04  0,20  —0,70

Omówienie wyników

Porównując otrzymane wyniki udziału poszczególnych klas wieku w odłowach, stosunek procentowy samic do samców i zmianę tego stosunku w związku z wiekiem stynki z wynikami Szczetininej (1954), Morozowa (1951) i innych, stwierdzić należy, że otrzymane wyniki potwierdzają słuszność dotychczasowego twierdzenia, że w odłowach stynki przeważnie występują osobniki I i II klasy wieku, pośród jednolatków i dwulatków przeważają samce, u trzylatków — samice.

Porównując wymiary długości stynek z Jez. Rajgrodzkiego z ich wymiarami w innych jeziorach (tab. XII) widzimy, że w Jez. Rajgrodzkim wyrastanie ich jest dobre. Większą długość ciała wykazuje stynka z Zapory Rybińskiej, która zjawiła się tam w 1944 r. i obecnie znajduje się w okresie intensywnego rozwoju, normalnie występującego u wszystkich wodnych zwierząt przeniesionych do nowego  środowiska (Zienkiewicz 1956).

141

Tabela XII

Długość ciała stynki w różnych jeziorach
Body length of Osmerus in different lakes

Zbiorniki wodne     Jednolatki        Dwulatki         Trzylatki
Lakes                       1 year          2 years         3 years

Średnia długość w cm                                                                       Autor
Mean length in cm                                                                        Authors

Jeziora Suwalskie         6,3-9,0    8,0-10,9   10,4-15,5              Staff (1950)
Suwałki Lakes
(Wigry, Serwy, Sajno)

Rybinska Zapora (ZSRR)         8,5          9,9         14,7        Szczetinina (1951)

Jezioro Białe (ZSRR)             6,2          8,2         11,6              Morozowa (1951)
Białe Lake

Jezioro Rajgrodzkie              8,6          9,5         11,5           Wyniki własne authors
Rajgród Lake                                                                                 own results

Porównując wyniki moich badań dotyczących odżywiania się stynki z wynikami Lityńskiego (1922), Pietгоwa (1940), Staffa (1950) i Воrоwikа (1954) należy zgodzić się z założeniem Staffa (1950), że pokarm stynki jest ściśle uzależniony od wieku i środowiska, w którym stynka przebywa.

Wybiórczość poszczególnych komponentów pokarmu przez stynkę, jak i u innych ryb, jest uzależniona od szeregu cech zarówno drapieżnika, jak i ofiary. Jedne z nich są charakterystyczne dla drapieżnika, drugie właściwe są wyłącznie organizmom tępionym. Do pierwszej grupy zaliczyć możemy w tym wypadku skłonność okazywana przez drapieżniki do jednego z komponentów pokarmu, do drugiej — mniejsza lub większą zdolność obronną oraz ukrywanie się ofiary. Z tego powodu wybiórczość należy rozpatrywać, jak słusznie twierdzi Iwlew (1955), jako wypadkową działających jednocześnie czynników właściwych drapieżnikom oraz kompleksu cech właściwych ofiarom.

Tabele X i XI wskazują, że stynka w odniesieniu do skorupiaków Daphnia cristata + D. cucullata wykazuje zimą i latem dodatni wskaźnik wybiórczości, to znaczy, że są one chętniej zjadane przez stynkę. Niektóre z nich, jak Alona affinis, Mesocyclops leuckarti + Thermocyclops oithonoides + Paracyclops fimbriatus i Canthocamptus staphylinus są chętniej zjadane tylko w zimie, latem stynki w odniesieniu do nich wykazują ujemny wskaźnik wybiórczości. Łączy to się z tym, ze stynka w zimie w wyniku ubóstwa planktonu pod względem gatunkowym skazana jest na pobieranie gatunków występujących w danym środowisku.

Ciekawe tez jest, ze stynka w odniesieniu do skorupiaków z rodziny Eudiaptomus oraz Limnocalanus macrurus w zimie i lecie wykazuje ujemny wskaźnik

142

wybiórczości mimo dużego udziału tych skorupiaków w planktonie Jez. Rajgrodzkiego oraz większych ich wymiarów w stosunku do niektórych innych. Możliwe, że powyzsze uzależnione jest od szybkosci poruszania się ofiary (w tym wypadku skorupiaka). Natomiast chętnie jest zjadany skorupiak Cyclops strenuus mimo szybkiego poruszania się w wodzie.

Bosmina coregoni w zimie ma wskaźnik ujemny (0,30) — w lecie dodatni. Być może, wyjaśnia to fakt, że w lecie wymieniony skorupiak ma większe wymiary niż w zimie i jest bardziej dostrzegalny przez stynkę. Sida crystallina mimo swej wielkości prawie nie była znajdywana w jelitach stynek, со prawdopodobnie pozostaje w związku z przebywaniem tego skorupiaka w przybrzeżnych zaroślach makrofitów i jego niedostępnością. Odmiennie przedstawia się sprawa wybiórczości Diaphanosoma brachyurum i Ceriodaphnia quadrangula v. hamata. Oba wymienione skorupiaki mają ujemne wskaźniki wybiórczości. Podobne zjawisko obserwował Patalas (1950). W stosunku do Diaphanosoma brachyurum badając skład pokarmu Coregonus albula w jez. Charzykowo. Autor przypuszcza, że nieobecność wymienionego skorupiaka w treści jelit sielawy znajduje wyjaśnienie w wybitnie epilimnetycznym charakterze występowania Diaphanosoma w jeziorze. W próbkach zooplanktonu pobranego w dniach odłowu stynki, mniej więcej w tym samym miejscu, widzimy,  że maksymalna ilość wymienionego skorupiaka znajduje się w metalimnionie.

Jak wynika z tab. XIII, Diaphanosoma brachyurum w dzień występuje w maksymalnej ilości w metalimnionie. Według Вeninga (1941) Diaphanosoma brachyurum wykazuje wyraźne dobowe migracje. W południe skorupiak ten gromadzi się przeważnie w metalimnionie, w nocy podnosi się ku powierzchniowym warstwom jeziora, które nie są nawiedzane przez stynkę w związku z wysoką temperatura i z tego powodu wymieniony skorupiak rzadko jest spotykany w jelitach planktonofagów.

Tabelа ХIII

Średnie ilości Diaphanosoma brachyurum w m³ wody Jez. Rajgrodzkiego
Mean number od Diaphanosoma brachyurum in 1 m³ of water of the Rajgród Lake

–                                 Epilimnion       Metalimnion    Hipolimnion

Data pobrania próbki                  głębokość                                           Uwagi
Date of the sample                          depth                                             Remarks

.                                      0         5        10       15         20     25

26.VII.57. godz. 11-12     —       3.600   4.200  12.000   5.400  3.200 słoneczna pogoda
27.VII.57.  ,,   ,,          7.800  22.000  21.000  44.800  1.400   4.000  sunny weather

Wydaje się, że przy wyborze pokarmu przez stynkę główne znaczenie ma wielkość ofiary,  sposób i prędkość poruszania się jej, a przede wszystkim stosunek danego skorupiaka do ogólnej ilości zooplanktonu w danym środowisku. Wioślarki poruszają się znacznie wolniej od widłonogów, toteż szybciej padają ofiarą […]

145

7. In the 3rd year of life, except plankton food, Osmerus feed also on young specimen of their own species.

8. The comparison of Crustacean species composition in the Osmerus intestine and the composition of the Zooplankton of the lake shows a marked food selectivity in Osmerus (Tab. X, XI).
PISMIENNICTWO – ЛИТЕРАТУРА – BIBLIOGRAPHY

1. Bening A.A, 1941. Kladocera Kawkaza, Tbilisi, Gruzmedgiz.

2. Вогowik E.A, 1953. Rybochoziajstwiennaja Charakteristika Brasławskich ozior i
puti ułutszenija w nich ichtiofauny. Uczon. zapiski Bielorusk. Gosud. Uniw. im. Lenina, wyp.
17: 116 – 139.

3. Iwlew W.S, 1955. Ekspierimentalnaja ekologija pitanija ryb. Moskwa. Piszczepromizdat.

4. Kuźniecow N.W, 1951. O nachożdenii koriuszki w riekie Wolgie w rajonie goroda Gorkogo.
Tr. Karelo-Finskogo otd. WNIORCH t. III, Pietrozawodsk.

5. Lityński A., 1922. O wyborze pokarmu u ryb planktonożernych Jeziora Wigerskiego.
Sprawozdanie stacji Hydrobiol. na Wigrach Suwałki, Warszawa, 1 : 31 — 36.

6. Łapin J.E, 1956. O mietodikie opriedielenija wozrasta snietka. Tr. Biolog. stancji „Barok”,
wyp. 2 : 406 — 413

7. Lukin A.W., 1952. Puti naprawlennogo formirowanija ichtiofauny w wodochraniliszczach. Dokł. na sowieszcz. po aklimatyzacji ryb w ZSRR mart., Leningrad.

8. Masterman J., 1913. Report on investigation upon the smelt (Osmerus eperlanus L.) — Board of agricult. a fisheries. Fishery investig. Ser. I, Salmon and freshwater fisheries London (cyt. Łapin 1956).

9. Mieszkow M.M. i Sorokin S.M, 1952. Snietok Pskowskogo wodojoma. Ucz. zap. Pskowskogo ped. inst. I : 62 — 68.

10. Morozowa PN, 1951. Sostojanije rybnych zapasow i promysla Bielogo oziera. Izd. WNJORCH.

11. Patalas К., 1950. Pokarm sielawy (Coregonus albula L.) z jeziora Charzykowo — Jezioro Charzykowo, część I, pod red. prof, dr Stangenberga, Warszawa, Państw. Wyd. Roln. i Leśn. 159 — 183.

12. Pekarkova, Kveta, 1956. Metody zjistovani poctu jiker pstruha obecneho (Salmo trutta morpha fario L.),  a dugoveho (Salmo gaidneri irideus Gibb.) — Zoologicke listy. R. V(XJX), 4 : 338 – 344.

13. Pietrow W.W., 1926, Matierijały po sistiematikie ruskich koriuszek.— Izw. Otd. prikł. ichtiol., t. IV, 1 : 18 – 26.

14. Pietrow W.W., 1940. Snietok Pskowsko-Czudskogo wodojoma. — Izw. WNJORCH, XXIII 47 – 76.

15. Pietrow WW., 1947. Faktory formirowanija ichtiofauny Pskowsko-Czudskogo wodojoma. Izw. WNIORCH XXIII, 1 : 3 – 110

16. Samsonow H.A., 1910. Wiesiennij łow snietka rizcami na Liflandskom bieregu Czudskogo oziera. — Wiest, ryboprom. XXV, 3 — 4 : 119 — 174.

17. Szczerbakow A.P., 1955. Koliczestwiennoje izuczenije rakowoho planktona Głubokogo oziera-Uspiechi sowrem. biologii, XL, 1/4 : 88 — 93.

Linki:
http://rcin.org.pl/Content/46088/WA488_34047_P509_T5-2-PAH.pdf

http://www.2472.pzw.org.pl/cms/5665/nasze_ryby______cz_ii

http://dlibra.bg.uwm.edu.pl/dlibra/docmetadata?id=125&from=publication&

http://dlibra.bg.uwm.edu.pl/dlibra/docmetadata?id=216

http://pl.wikipedia.org/wiki/Stynka

http://www.fishing.pl/ryby/ryby/stynka/%28language%29/pol-PL

http://www.aiep.pl/volumes/1970/8_2/txt/txt_02.php

http://www.aqua.ar.wroc.pl/acta/pl/full/8/2005/000080200500004000120003300042.pdf

http://www.archive.org/stream/historyofscandin02frie#page/868/mode/2up

2012/02/21 | Ryby

Irvineia voltae

Trewavas, 1943

Order: Siluriformes
Family: Schilbeidae (Schilbid catfishes)

Environment: Freshwater; demersal

Climate / Range: Tropical; 6°N – 5°N

Type locality: Above the Senchi Rapids, River Volta, Ghana (formerly Gold Coast) Syntypes (3): BMNH 1944.2.9.19–21 (3).

Distribution: Africa, lower Volta River basin.

__________________

LITERATURE

Trewavas, E. 1943. New schilbeid fishes from the Gold Coast, with a synopsis of the African genera. Proceedings of the Zoological Society of London 113(3): 164-171.

-165-

Irvineia,  gen. nov.

As Eutropius (q. v.), but with the pelvic fins 9-rayed, and with a caecal appendage of the swim-bladder extending into the tail to above the end of the anal fin. In addition the caudal vertebrae exceed in number the known range for Eutropius, and the numbers of pectoral fin-rays and of branchiostegals are usually higher than in any Eutropius.

The vertebrae (counted in two specimens) number 44 or 45 caudal and about 15 precaudal, counting the complex vertebra as numbers 2 to 4.

The branchiostegal rays have been counted in six specimens, in five of these on both sides; thus eleven series have the count is 11, in the other three 10. No species of Entropius is known to have more than 10.

The pectoral rays have been counted in 15 fins belonging to eight specimens. Twelve fins give a count of 13 branched rays, two give 12 and one gives 14. I have not found as many as 13 in any Entropius, and 12 occur only in two of the nine species tested (commonly in E. congensis, exceptionally in E. mentolis).

The last dorsal lay is divided to its base and both parts may be divided distally, whereas in Entropius this ray is usually simple or only distally divided.

IRVINEIA VOLTAE, sp. n. (Text-fig. 1.)

Greatest depth of body (at origin of anal fin) 5 to 5.2 times in the length, length of head (to end of operculum) 4.6 to 5.1. Eye lateral, 4 to 4.3 times in the length of head, 1.5 to 1.6 times in length of snout. Interocular width 2.2 to 2.7 times in length of head, 1.2 to 1.25 times in width of mouth. Lower jaw slightly projecting, its length 1.3 to 1.45 times in length of head. A continuous band of teeth on the vomer and palate, broader than that on the premaxillary. Gill-rakers on anterior arch 7 or 8+15 to 17. Maxillary barbel 1/2 length of head, extending a little beyond orbit; nasal and posterior mandibular subequal, 1/7 to 1/5  length of head; anterior mandibular absent or very short (absent in one specimen, 3 1/2 mm. in the second, absent on the right, 2 1/2 mm. on on the left side in the third). Dorsal I 6 (as well as a rudimentary spine), the last ray cleft to its base; spine feebly serrate, about 1/4 length of head *. Anal 62 to 69, the first 4 or 5 simple. Pectoral I 12-14, just reaching pelvic. Pelvics attached behind dorsal, extending to origin of anal, each of 1 simple and 8 forked rays. Caudal forked, apparently with pointed lobes. Length of caudal peduncle 1 2/3 to 1 3/4 times its least depth. Occipital spine about 0.3 times the lateral length of head, a little less than 2/5 of the mid-dorsal length of head before it, separated by a gap from the median dorsal elements supporting the front of the dorsal fin.

Colour silvery, darker above. Anal and pelvic fins clear; other fins dusky. The types are three specimens, 157 to 178 mm. in standard length, caught (together with Eutropius micropogon), in a cast-net, above the Senchi Rapids, River Volta, Gold Coast. The fishermen demonstrated the difference between the two species by showing Dr. Irvine the produced air-bladder.

In addition to the types there are six smaller specimens, 132 to 155 mm. in standard length, from the Volta estuary. These are in a poor state of preservation, but in some of them counts have been made which are used in defining the genus and species. The lowest and fin count of 62 comes  from one of these. The anterior mandibular barbel is present in all these specimens and is 2 to 4 mm. long.

The size of the mouth, measured by the length of the lower jaw, is greater than in any Entropius I have examined.

The Swim-bladder. -The anterior, normal part of the bladder is of the type usual in Eutropius, a large, free, heart-shaped bag, in contact with the skin laterally in an area seen externally as a dusky patch. Inside, this is
____________________
* In the one specimen in which it has not been broken off short.

-166-

 Irvineia voltae

>>Text-figure 1.  Irvineia voltae, one of the types. This drawing shows the proportions of the fish and the position of the caecum of the swim-bladder. The main, normal part of the swim-bladder has not been exposed. Liver and gut were removed by the collector; only the posterior end of the intestine is shown in position. The urinary bladder, wrapped in mesentery, is shown behind it, but the kidney is not shown. The swim-bladder is, of course, outside the abdominal cavity, but the pritoneum is not drawn.<<

-167-

of the usual type, partially divided into anterior and posterior chambers by a pillar-like fibrous transverse septum, immediately in front of which is the opening of the pneumatic duct. The posterior chamber is, as usual, divided into two by a membranous longitudinal septum which ends just in front of the narrow communication with the posterior caecum. Other internal ridges are confined to a few low folds of the ventral wall of the posterior chamber. The posterior caecum opens by a narrow neck out of the hind end of the main bladder and extends to the end of the abdomen, where it is more or less constricted, and then expands again to the caudal part,  which extends to the end of the of the abdomen, where it is more or less constricted, and then expands again to the caudal part, which extends to the end of the anal fin, always on the right side of the basalia of the anal fin, between the bones and the thin muscle-layer. In the specimens at hand the bladder is in various states of distension, and there is probably free passage of air throughout its length. The caudal part is irregularly constricted, and the walls of the whole caecum are strengthened by internal ridges.

The caecal bladder is equally extensive in all the specimens. This is in contrast to Pangasius, in which the caecum does not extend into the caudal region until the fish is a little larger than the smallest Irvineia  examined, and then reaches only a quarter of the way along the anal fin (Nair, 1937).

Links:

http://horizon.documentation.ird.fr/exl-doc/pleins_textes/pleins_textes_6/Fau_trop/36566.pdf

http://www.archive.org/stream/annalidelmu7475196365muse#page/n399/mode/2up

http://acsi.acnatsci.org/base/image_list.html?mode=genus&genus=Irvineia

http://www.iucnredlist.org/apps/redlist/details/182333/0

http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1096-3642.1943.tb00837.x/abstract

http://www.fishbase.us/Reproduction/FishReproSummary.php?ID=9367&GenusName=Irvineia&SpeciesName=voltae&fc=133&StockCode=9689

2012/02/09 | Ryby

Mruk nilowy (Gymnarchus niloticus)

Cuvier, 1829
Synonim: Gymnarchus electricus Sauvage, 1880

Nadrząd: Kostnojęzykopodobne (Osteoglossomorpha)
Rząd:  Kostnojęzykokształtne (Osteoglossiformes)
Nadrodzina: Mrukokształtne, mruki, mrukowce (Mormyroidea)
Rodzina: Gymnarchidae

Środowisko: Wody słodkie; zakres pH 6.5-8.0; zakres dH 10-25; przydenne; potamodromiczny

Klimat/ Zasięg: Tropikalny; 23°C-28°C; 5°N – 18°N

Rozsiedlenie:  Naturalnie występuje od Senegalu do Etiopii. Introdukcja w Dolnej Gwinei.

Afryka Środkowa: Według Thys van den Audenaerde (1966) gatunek został wsiedlony z Fort-Lamy (Ndżamena) , Czad (12°07’ N 15°03’ E) do Jaunde, Kamerun (3°52’ N 11°31’ E). Jego obecność nie jest potwierdzona przez okazy muzealne. Nie wiadomo, czy gatunek zasiedlił się, czy też nie.

Afryka Wschodnia: Gatunek jest obecny w części basenu jeziora Turkana (znane również jako Rudolfa) (Seegers i wsp. 2003).

Afryka Północna:  Gatunek jest obecny, ale rzadko w jeziorze Nasera (znane również jako Jezioro Nubia).

Północno-wschodnia Afryka: Gatunek ten występuje w systemach rzecznych rzek Bahr al Jabal i Bahr el Ghazal,  w Nilu, Nilu Białym do jeziora Nasera, Sudan. Występuje również w rzece Baro w Etiopii.

Afryka Zachodnia: Gymnarchus niloticus występuje w dorzeczach rzek; Gambia, Senegal, Niger, Volta, Ouémé i basenie jeziora Czad.

Rodzimy gatunek w takich krajach jak: Benin, Burkina Faso, Kamerun, Republika Środkowoafrykańska, Czad, Wybrzeże Kości Słoniowej, Egipt, Etiopia, Ghana, Kenia, Mali, Mauretania, Niger, Nigeria, Senegal, Sudan, Togo.

Opis: D 168-210; P 9-10. Promieni skrzelowch 4, liczba wyrostków filtracyjnych na dolnej gałęzi pierwszego łuku skrzelowego 5-6, kręgów 98-134 (47 + 51-87), wyrostków pylorycznych 2. Błony podskrzelowe zrośnięte z przegrodą międzyskrzelową i tworzą wolną fałdę. Linia naboczna kompletna. Brak ułuszczenia na głowie,  ciało pokryte  łuską bardzo drobną. Przedodbytowych łusek w linii nabocznej 82-100.  Zęby tworzą jeden pełny szereg na całej krawędzi obu szczęk  (14 w górnej, 24-28 w dolnej), ścieśnione, spiczaste, ścięte lub lekko karbowane korony drobno ząbkowane po bokach, podniebienie i język bezzębny. Ciało mocno wydłużone, zwężające się ku końcowi: pokryte grubym naskórkiem; pozbawione płetwy odbytowej, ogonowej oraz płetw brzusznych; płetwa grzbietowa zajmuje prawie cały grzbiet (jest głównym narządem ruchu); oczy bardzo małe bez wolnej krawędzi, objęte skóra, siatkówka zanikająca, źrenica pomarańczowa. Otwór gębowy szeroki, pysk końcowy, zaokrąglony. Nozdrza umieszczone daleko od siebie, z dala od oczu. Znacznie wydłużony ogon z palcowatym końcem bez płetwy ogonowej (szczurzy ogon). Pęcherz pławny komorowy, służy jako dodatkowy narząd oddychania. Tylko lewa gonada jest rozwinięta i funkcjonalna. U larw tworzą się nitkowate skrzela zewnętrzne, które później ulegają redukcji (Suworow, 1954). Ubarwienie: Prawie czarne, oliwkowobrązowe, ciemniejsze ku tyłowi, brzuch białawy, spotyka się również albinosy.

Maksymalny rozmiar: Gatunek ten może osiągnąć raczej duże rozmiary. Prawdopodobnie największy okaz mruka nilowego złowiono w zbiorniku Loumbila w pobliżu Wagadugu (Burkina Faso), ryba mierzyła 1.670 mm SL i ważyła 18.5 kg.
.
Habitat/Biologia: Występuje w wolnopłynących, mętnych wodach, w stojących rozlewiskach, zasiedla głębsze mokradła dookoła zarośnięte gęstą roślinnością taką jak cibora papirusowa (Cyperus papirus), pałka dominikańska (Typha domingensis), karka pstrolistna  (Phragmites karka) i żywopłon ambatch Aeschynomene elaphroxylon. Strefy te są raczej nieprzyjaznym siedliskiem dla innych gatunków nieprzystosowanych do życia w niekorzystnych warunkach tlenowych. Prowadzi samotny, skryty, przydenny i nocny tryb życia. W ciągu dnia ukrywa się w jamach lub w pobliżu korzeni roślin wodnych. Preferuje wody o temperaturze od 23°C i 28°C. Odbywa wędrówki tarłowe  w poszukiwaniu dogodnych miejsc do rozmnażania (gatunek potamodromiczny). Tarło G. niloticus wymaga stymulacji pór roku, gruczoły rozrodcze dojrzewają w wyniku obniżenia przewodności elektrycznej wody i podniesieniu jej poziomu, nie rozmnaża się w małych i dużych stawach. Buduje niezwykłe gniazda na terenach sezonowo nawadnianych przez wylewy cieków wodnych (toich).Z obserwacji prowadzonych od sierpnia do grudnia 1982 r. nad zmianami w gonadach i ich stopniu dojrzałości u  G. niloticus z jeziora Czad stosując metodę dedukcji wywnioskowano, że rozmnażanie odbywa się pomiędzy sierpniem a listopadem. W wodach przybrzeżnych przy Igbokoda (Nigeria) w latach 1986-1989 G. niloticus rozmnażał się pomiędzy listopadem a kwietniem. Opady deszczu i podniesienie wodostanów rzek i zbiorników wyzwoliło cykl reprodukcyjny tego gatunku. Płodność większości badanych okazów była stosunkowo niska i wynosiła około 4000 – 5000 jaj dla większych okazów, 500 – 800 jaj i 100 – 200 jaj, odpowiednio dla średnich i małych rozmiarów. Jaja miały kolor czerwono-brązowy (bursztynowy) i około 5-10 mm średnicy. Przy Lokoja w Nigerii G. niloticus rozmnażał się w lutym i marcu, kiedy nastąpiło zmniejszenie drugiego zalania przez wylanie akwenów  (FAO/UN 1970). Obserwacje terenowe wykazały, że ryby budują duże gniazda z trawy chwastnicy piramidalnej Echinochloa pyramidalis lub innych wysokich traw jeśli E. pyramidalis nie jest dostępna wykorzystywana jest chwastnica mokradłowa Echinochloa stagnina zwana burgu i rosnący dziko ryż Bartha Oryza barthii. Każde gniazdo jest wyposażone w otwór, przez który ryba może wejść lub wyjść. Gniazda, około 1 ½ m średnicy wystają ponad powierzchnię wody. Wygląd zalotów między samcem i samicą (jeśli istnieje) nie jest jeszcze jasny. W okresie rozmnażania obie płci są bardzo agresywne i zaciekle gryzą każdą przeszkodą lub intruza w obszarze gniazd,  szczególnie chronią przed wielopłetwcem Polypterus sp., którego jaja są podobne. Samiec opiekuje się jajami podobnie jak to robią ryby pielęgnicowate (gębacze), samica zakłócając wodę przy powierzchni nad gniazdem napowietrza ją. Budgett (1901) sporządził kompletny opis gniazda Gymnarchus niloticus w siedlisku przyrodniczym w rzece Gambii. Gymnarchus buduje eliptyczne pływające gniazdo, wymiar średnicy zewnętrznej 60 x 90 cm i wymiar średnicy wewnętrznej 30 x 15 cm. Budowa gniazda rozpoczyna się niezwłocznie po zalaniu brzegów rzeki i prawdopodobnie tarło nastąpiło w ciągu 10 dni po zalaniu (Svensson 1933). Gniazdo pływa w otwartej wodzie lub może być zawieszona przy łodygach traw do których jest dołączone, głębokość wody wynosi zwykle nie więcej niż 1 do 1,5 m. Gniazdo jest budowane z gęstej maty (plątaniny) roślinności i mułu, samiec wyrywa, odszczypuje i tnie dostępne łodygi i włókna roślin. Gniazdo wystaje nad powierzchnią wody od 4 do 5 cm, ze wszystkich stron z wyjątkiem 15 cm pod powierzchnią przy wejściu do gniazda. Budgett donosi, że w gnieździe są złożone duże kuliste jaja o średnicy 10 mm w liczbie około 1000 sztuk i stwierdza, że wyląg nastąpił po około 5 dniach.  Młode larwy noszą ze sobą duże, wyciągnięte woreczki żółtkowe (służą jako „kotwica”), które stopniowo zostają zresorbowane; młode mają zewnętrzne krwistoczerwone włókna skrzelowe, po okresie około 10 dni po wykluciu odbywają wyprawy z dna gniazda do powierzchni wody w celu zaczerpnięcia powietrza do wypełnienia płucopodobnego pęchęrza pławnego (przechodzi na oddychanie oligatoryjne, oddycha zarówno tlenem rozpuszczonym w wodzie, jak i powietrzem atmosferycznym (Graham, 1997)). Gniazda nie opuszczają dopóki nie osiągną wieku 18 dni (7,5 cm). Gniazda zbudowane przez Gymnarchus w Lac de Guiers (Senegal) zawierające zaawansowane stadia larw (według wstępnych obliczeń Budgett’a, mające ponad 3 tygodnie) są aktywnie patrolowane przez dorosłych (Hopkins niepubl.) Larwy są elektrycznie ciche kiedy są w gnieździe. Rosną bardzo szybko. Samice osiągają dojrzałość płciową przy długości ok. 90 cm. Ma smaczne mięso i w wielu rejonach swego występowania bywa spożywany przez rdzennych mieszkańców. Ikra jest rarytasem. Długość życia 40 lat.

Dymorfizm płciowy: Z obserwacji G. niloticus można zauważyć, że istnieją pewne różnice w odniesieniu do płci. Samce są zwykle dłuższe i cieńsze niż samice. W przypadku gdy samiec ma wymiar 87 cm to samica ma długość 83 cm. Samice są szersze niż samce ze względu na fakt, że samice noszą jaja w brzuchu.

Odżywianie. Żywi się skorupiakami, owadami, ślimakami, żabami i rybami (Bailey 1994). G. niloticus jest żarłocznym mięsożercą w rzeczywistości ściśle rybożernym. Jest aktywnym drapieżnikiem żywi się prawie każdym narybkiem, np. tilapii, karpia i pielęgnic Hemichromis spp. Ryby zostały wykorzystane w biologicznej kontroli populacji tilapii i zaobserwowano, że w polu gdzie był G. niloticus o masie 8 kg zjadł około 50 narybku tilapii w 24 godziny. Wyniki uzyskane z badania treści żołądków Gymnarchus niloticus z jeziora Czad  o wielkości od 56 cm (600 gramów) do 152 cm (12,0 kg) prowadzone od sierpnia do grudnia 1982 r. wskazały, że dieta składała się wyłącznie z ryb. Dominującymi gatunkami w żołądku drapieżnika z jeziora Czad były Tilapia/Sarotherodon i Clarias. Często ofiary były cięte na dwie części przed połknięciem. Małe ofiary  były połknięte w całości. Żołądki zawierały części ryb, głowy, ogony oraz mniejsze całe ryby z gatunków Tilapia/Sarotherodon sp. (100 x długość ofiary/długość drapieżnika = 6,25-12,3), Clarias lazera (100 x długość ofiary/długość drapieżnika = 6,2-14,0) i Ctenopoma sp. W  jeziorze Hipopotamów w żołądkach G. niloticus o długości 120-750 mm TL znajdowano głownie  larwy owadów Odonata, Orthoptera, Ephemeroptera, Lepidoptera, Diptera, ryby Barbus sp., Tilapia spp., mięczaki Mollusca, i szczątki roślinne. Ich udział procentowy zmieniał się w zależności czy był to okres wysokiej czy niskiej wody.

Eelektrolokacja: Gymnarchus niloticus, zamieszkujący bardzo mętne zbiorniki wodne, w których orientacja wzrokowa jest niemożliwa. Ryba ma wykształcone specjalne narządy elektryczne z mięśni szkieletowych (8 wrzecionowatych pasm mięśni po 4 na boku tułowia (razem 600-800 elektrocytów), które utraciły zdolność skurczu. Ciągną się one po bokach tułowia aż do ogona zakończonego palcowatą końcówką o konzystencji kauczuku naturalnego. Biegun dodatni ma w głowie, ujemny — w ogonie. Gymnarchus wytwarza bez przerwy impulsy elektryczne o częstotliwości 25-318 Hz o napięciu ok. 3-7 V. Lissman (1951, 1958) wysunął hipotezę i przeprowadził obserwacje w specjalnym akwarium, że u Gymnarchus niloticus narządy te spełniają taką rolę, jak oczy. Ryba posiada szczątkowe oczy, które pomagają jej jedynie odróżnić dzień od nocy. Ryba ta ma zdolność elektrolokacji. Ryba do zlokalizowania przeszkód na drodze  lub znalezienia drogi do szczelin, zarówno przed, jak i za sobą, używa własnego pola elektrycznego jako mechanizmu o niebywałej czułości. Potrafi w ten sposób zlokalizować pokarm zwierzęcy, zdobyć informacje o nieprzyjaciołach, a nawet rozpoznać innych członków gatunku, w tym potencjalnych partnerów do rozmnożenia. Inaczej niż wszystkie inne ryby pływając nie wyginają ciała, by nie zakłócać otaczającego je pola elektrycznego. Eksperymenty z ruchomymi polami elektrostatycznymi i magnetycznymi pokazują, że ryba Gymnarchus niloticus jest wrażliwa na gradient potencjału około 0,03 μV/cm lub prądu o gęstości 0,04 µA/cm². Gymnarchus niloticus posiada około siedem rodzajów elektroreceptorów, plus czujniki przemieszczania, akustyczne i chemiczne. Elektroreceptory znajdują się na całym ciele ale najbardziej liczne są na głowie i blisko ogona. Według Beleites (1972) gymnarchomasty typu I są najbardziej liczne (ponad 40 000 u ryby o długości 250 mm), a ich liczba jest ponad dwukrotnie większa niż gymnarchomastów II typu i narządów ampułkowych łącznie.  Wyładowania elektryczne narządu (EOD) Gymnarchus niloticus zostały zarejestrowane w jego naturalnym środowisku (rzeka Szari, basen jeziora Czad). Częstotliwości EOD w zakresie od 204 do 313 Hz (dzień) i 196-326 Hz (w nocy). W gromadnym pływaniu róznice zakresu częstotliwości EOD  między rybami były od 4 do 82 Hz. Częstotliwość EOD wydaje się zmniejszać wraz z wiekiem ryb. W przypadku gdy wyładowania innego osobnika uniemożliwiają korzystanie z tego sposobu orientacji ryba zmienia częstotliwości wyładowań własnych narządów elektrycznych o co  najmniej 4 Hz.  Gymnarchus niloticus (Gymnarchidae)  i Eigenmannia virescens (Rhamphichthyidae) są kolejnym przykładem ewolucji  konwergentnej, opracowały takie same zachowania strategii ochrony ich zdolność elektrolokacji do sygnałów zagłusząjących.

Ciekawostki:

U Gymnarchus niloticus wytwarza nieprzerwanie wyjątkowo stałe impulsy o częstotliwości około 300 Hz  w każdej  sekundzie. Ponad 15 lat temu, fakt ten był dobrze wykorzystany przez profesora filozofii André Floriona z Muzeum-Akwarium Nancy (MAN) do sterowania pracą zegara elektronicznego, impulsy elektryczne wytwarzane przez rybę zastępują drgania kwarcu. Zegar biologiczny stoi w holu MAN, impulsy które generuje ryba w akwarium są wyłapywane przez parę elektrod, wzmocnione, elektronicznie zliczane i dzielone aby uzyskać wyświetlenie na tarczy zegara sekund, minut i godzin. Ten „rybi zegar” pracuje razem z zegarem kwarcowym jego niezwykłą dokładność można porównać  obserwując kolorowe diody świecące. Jeśli jednak jakość wody w akwarium ulegnie pogorszeniu, częstotliwość wyzwalania impulsów ulegnie zmniejszeniu zegar jest wolniejszy. Ten sam badacz był zaangażowany w rozwój biologicznego czujnika zanieczyszczeń, który wykorzystuje amazońskiego nożowca białoczelnego Apteronotus albifrons. Impulsy wysyłane przez ryby są nieustannie analizowane, a obecność wszelkiego rodzaju toksyn w wodzie zasilającej akwaria nawet w słabym stężeniu wywołuje zmiany w sygnale co z kolei wyzwala alarm. System jest obecnie w obrocie na rynku pod nazwą Gymnotox.

Ryba Gymnarchus niloticus na rynku handlowym w Nigerii ma najwyższą cenę wśród łowionych tam ryb i zazwyczaj plemię Ijebu traktuje ją jako prezent przy zaprezentowaniu się rodzicom panny młodej podczas zaręczyn.

Ryba Gymnarchus niloticus jest jednym z gatunków wykorzystywanych w społeczno-kulturowych praktykach w Burkina Faso. Kości kręgosłupa – kawałki kręgów nawleczone na sznurki są noszone na szyi, talii lub nadgarstkach, są stosowane w leczeniu chorób stawów (reumatyzmu) u dzieci.

Niezwykły kształt ciała i mechanizm ruchu może być użyty do konstrukcji bardziej sprawnych statków i podwodnych łodzi, które mogą zużywać mniej energii.

 __________________________

Czy przypadek występowania plemników niewiciowcowych u kręgowca?
A Case of Non-Flagellate Spermatozoa in a Vertebrate Animal?

LUCJAN TOMASIK

Jak dotąd u kręgowców znane są tylko plemniki z wicią. Tymczasem  Xavier Mattel, Charles Boisson, Mmc Claudine  Mattei i M. Christian Reizer (C.R. Acad. Sc. Paris, 1967 (265): 2010-2012) donoszą, że samce Gymnarchus niloticus, afrykańskiej ryby kostnoszkieletowej, najprawdopodobniej wytwarzają plemniki niewiciowcowe, jakie spotykane są u różnych gromad stawonogów (skorupiaki, wije, pajęczaki), u nicieni, a także u ślimaków przodoskrzelnych. Wymienieni badacze przeprowadzili obserwacje powyższych gamet tak spod mikroskopu kontrastowo-fazowego (ryc. 1), jak i przy użyciu mikroskopu elektronowego (ryc. 2). Badania te pozwoliły skonstatować w obitej cytoplazmie tych komórek istnienie sieci włókien subkutikularnych, centralnie położonego, wielokształtnego jądra oraz 2 równo odległych od jądra śródciałek. Obecność sieci włókien subkutikularnych i wielokształtnego jądra sugerują możliwość przemieszczania się tych plemników drogą odkształceń cytoplazmatycznych, a więc ruchu amebowatego. Obserwacja żywych plemników tychże ryb, z drugiej strony stan spoczynkowy jądra, jak i układ centrioli nasuwają myśl, że być może komórki te mogą przekształcać się w formę wiciowcową, ale dopiero tuz przed, albo nawet w trakcie samego zapłodnienia, co wymaga dalszych badań.

Pecio A. 1994: Taksonomiczne i adaptacyjne aspekty ultrastrukturalnego zróżnicowania plemników ryb kostnopromienistych, Actinopterygii i współczesnych bezżuchwowców, Agnatha. Przegl. Zool, 3-4: 239-252. XXXVIII, 1-2

Plemniki w grupie Osteoglossomorpha, także zaliczanej do prymitywnych Teleostei, wykazują tak wielkie zróżnicowanie, że trudno jest mówić o cechach apomorficznych, wspólnych dla tej grupy. Tym bardziej, że występują tu dwa zupełnie odmienne typy plemników bezwiciowy oraz plemniki przypominające swoją strukturą plemniki wyższych kręgowców. Typ bezwiciowy jest unikalny w świecie strunowców, występuje u przedstawicieli dwóch rodzin: Gymnarchidae i Mormyridae (I, 2, c). Najdokładniej zbadany został plemnik Gymnarchus niloticus (Mattei i wsp., 1967). Plemniki tego gatunku utraciły wiele cech typowej komórki rozrodczej, mianowicie chromatyna nie jest skondensowana i komórka zawiera dużą ilość cytoplazmy z wieloma wakuolami. W cytoplazmie występuje sieć mikrotubul, dzięki której plemnik porusza się ruchem amebowatym (Ryc. 6A) Sposób zapłodnienia w obu tych grupach nie został poznany, ale przypuszcza się, że jaja zapładniane są zewnętrznie, ze względu na brak aparatu kopulacyjnego.

 

Tygodnik Lekarski. R. 1, 1847, no 6

Prof. Dr. Erdl opisuje (w Münchner gelehrt. Anz. 1846. Nr. 202) rybę Gymnarchus niloticus żyjącą w wodach Egiptu, która prócz dychawek (branchiae) posiada pięknie rozwinięte płuca. Organ ten podobny w budowie do płuc wężów, a szczególniéj do płuc Lepidosiren; leży pod stosem pacierzowym i zajmuje prawie całą długość jamy brzusznéj; z przodu kończy się tchawicą (trachea) széroką ale krótką, otwierającą się w górnej ścianie paszczy; otwór podłużny, spłaszczony, otoczony jest muskułami, które go dowolnie zamykać mogą; muskuły te osadzają się jednym końcem na długiej chrząstce leżącej przy apparacie dychawkowym (branchiae) stanowiącéj pierwiastkową niedokładną krtań (larynx) ku tylnéj części płuca się spłaszczają od wierzchu do spodu, a boczne części rozwijają się i przypominają rozdział płuc na prawe i lewe; zakończenie tylne jest zaokrąglone i dotyka pęcherza moczowego, który u téj ryby jest bardzo rozwinięty. Tkanka tych płuc jest bardzo przezroczysta, składa się z zewnętrznej błony i z licznych komórek, które w grubszych częściach w kilka warstw nad sobą leżą; i dla przezroczystości przez zewnętrzną błonę widziéć się dają.

 

Biblioteka warszawska: Tom 2 – Strona 206,  1848

Gymnarchus niloticus, mało dotąd znana ryba egipska, ma bardzo pięknie rozwinięte płuca, obok przyrzędu skrzelowego, ukształconego jak zazwyczaj. Płuca leżą na miejscu powietrznego pęchérza, wzdłuż całéj brzuchowéj części kręgosłupa; drugi ich wolny koniec przechodzi w kształt ostrokręgu; wpadają potém krótką ale bardzo daleką tchawicą do połyka (przez górną jego ścianę) i zrazu okrągławe, potém coraz bardziej spłaszczone, w towarzystwie nerek od górnéj swojéj powierzchni, ciągną się ku tyłowi, stają się przytém w swojéj środkowéj części przez całą długość coraz cieńszemi, gdy części ich boczne pozostają grubszemi i mięsistszemi, tak, że oznaczony jest ich rozdział na prawe i lewe płuco. Ku otworowi odchodowemu koniec ich zaokrągla się, a za niemi ku przodowi leży urynowy pęchérz, bardzo znaczny u téj ryby. Budowa płuc taka jest jak u Lepidosiren; ozdobną stanowi tkaninę licznych komórek, warstwami na sobie leżących. Płuca są przezroczyste,tak iż;jak np. u wężów, zaraz z zewnątrz można widziéć komórki. W miejscu, w którém tchawica w połyk wpada, ten ostatni tworzy z prawéj i lewéj strony mocną podłużną fałdę, widocznie do dobrowolnego zamykania ujścia tchawicy służącą. Do osadzenia muskułów temi fałdami władnącycb, służy długa chrząstka, przylegająca do skrzelowego przyrzędu, którą pod tym względem można by także ze śladem krtani u Lepidosiren porównać (prof. Erdl w Münchner gelehr, Anz. 1846 nr. 202. Fror. Not. nr. 3).

 

Wprost: Wydania 18-26 1993

DO ATAKU – TYŁEM

Niektóre ryby mają wyspecjalizowane „organy elektryczne”, stanowiące specyficzne skupienie tkanki mięśniowej i nerwowej, zdolne do generowania bardzo silnych wyładowań zabijających ofiarę (np. u elektrycznego węgorza). Inne ryby elektryczne generują słabe prądy o wysokiej częstotliwości, służące do precyzyjnego lokalizowania obiektów, które znajdują się w sąsiedztwie, w tym potencjalnych ofiar. Głowa ryb należących do tej grupy pokryta jest licznymi porami, prowadzącymi do elektrycznych organów zmysłu tzw. elektroreceptorów. Wyzwalane pole elektryczne ulega zniekształceniu w konktakcie z obiektami znajdujacymi się w zasięgu tego pola  i w zmienionej postaci trafia do elektroreceptorów, przekazujących z kolei uzyskane dane do mózgu ryby, gdzie powstaje przestrzenny obraz obiektu, którym może być ofiara. Ten niecodzienny sposób penetracji otoczenia rozwinął się u dwóch grup ryb (jedna w Afryce, druga w Ameryce Południowej), zamieszkujących bardzo mętne zbiorniki wodne, w których orientacja wzrokowa jest niemożliwa. Ichtiologów od dłuższego czasu intrygował szczególny sposób poruszania się i zdobywania pożywienia przez te ryby. Zbliżają się one do ofiary tyłem, płynąc wolno, w niewielkiej odległości. Dopiero gdy znajdą się nieco z tyłu ofiary, połykają ją gwałtownie. Badania, przeprowadzone ostatnio przez badaczy amerykańskich na rybie elektrycznej z dorzecza Amazonki, sugerują, że uzyskanie pełnej informacji o kształcie obiektu wymaga opłynięcia – zaatakować (głową w kierunku ofiary).

Opracował Grzegorz Jackowski

Przegląd zoologiczny: Tom 30, 1986

Przebieg informacji elektrosensorycznej u ryby elektrycznej Eigenmannia: kontrola JAR (JAR — Jamming Avoidance Response tzn. reakcja unikania blokady, odkryta przez Takedę u ryb z rodzaju Eigenmannia polegająca na zmianie częstotliwości wyładowań własnych narządów elektrycznych, w przypadku gdy wyładowania innego osobnika uniemożliwiają korzystanie z tego sposobu orientacji: sprowokowana w ten sposób zmiana częstotliwości wyładowań zachodzi aż do osiągnięcia różnicy wykluczającej tłumienie wskutek interferencji fali wysyłanych impulsów elektrycznych).

BIOELEKTRONIKA.

Materialy I Krajowego Sympozjum Lublin, 14-15 maja 1975 pod redakcja. Włodzimierza Sedlaka

Tadeusz Bazylczuk; „Wpływ pól elektromagnetycznych na reakcje behawioralne” [The Effect of Electromagnetic Fields upon Behavioural Reactiom (Sum.)] s. 167-175

„Na specjalną wzmiankę zasługują w tym miejscu ryby elektryczne: węgorz elektryczny (Electrophorus electricus), drętwa (Torpedo) czy sum elektryczny (Malapterus electricus). Ryby te mają wykształcone specjalne narządy elektryczne z mięśni szkieletowych bądź gruczołów skórnych i przy jednorazowym wyładowaniu mogą osiągnąć napięcia (w wypadku węgorza elektrycznego) do 600 V. Wyładowania takie służą tym zwierzętom do porażania atakowanych ofiar lub odstraszania napastników. Wymienione trzy gatunki należą do ryb morskich.

Do ryb elektrycznych należą jeszcze dwie podrodziny ryb słodkowodnych: jedna z Afryki, a druga z Ameryki Południowej (Gymnotidae i Mormyridae). Żyją one w mętnych wodach i prowadzą nocny tryb życia. Dlatego też, choć dużo mamy wiadomości o ich anatomii i fizjologii, o zachowaniu się wiemy bardzo niewiele, zwłaszcza o roli i znaczeniu narządów elektrycznych.

Lissman /Lissman 1951, 1958/ wysunął hipotezę i przeprowadził obserwacje w specjalnym akwarium, że u Gymnarchus niloticus (Gymnotidae) narządy te spełniają taką rolę, jak oczy. Ryba ta ma zdolność elektrolokacji. Gymnarchus wytwarza bez przerwy impulsy elektryczne o częstotliwości 25-318 Hz. Pod napięciem ok. 30 V w temperaturze 21-31,5° C odczuwa zmiany stanu pola elektrycznego, ucieka od przewodników zanurzonych w wodzie. Przedmioty znajdujące się w wodzie i mające inne przewodnictwo elektryczne aniżeli woda tym sposobem niejako spostrzega. W wypadku zakłóceń powodowanych przez eksperymentalny nadajnik i zagłuszanie ryba zmienia natychmiast częstotliwość sygnałów własnych. Podobne zjawiska u innego gatunku (Eingenmania) należącego do tej samej podrodziny Gymnotidae stwierdził Heiligenburg /Heiligenburg 1973/. W ciemnościach i w mętnej wodzie Gymnarchus potrafi bezbłędnie zlokalizować i schwyta pływającą niespokojnie rybkę stanowiącą jego pokarm. Operacyjne usunięcie oczu u tych ryb nie wpływa na precyzję poruszania się, powoduje tylko zakłócenia w normalnym dobowym rytmie aktywności tych zwierząt. Zdolności elektrolokacyjne u omawianych gatunków obserwowali również Bullock i Harder /Bullock 1968, Harder 1972/.”

Linki:

http://freecache02.archive.org/stream/fishesNileTextBoul#page/74/mode/2up

http://bioinfopublication.org/files/articles/4_2_4_JFA.pdf

http://people.virginia.edu/~mk3u/mk_lab/PDFReprints/JCN2004.pdf

http://www.museumaquariumdenancy.eu/fileadmin/fichiers/man/Telechargement/Documents_pedagogiques/livret-electrocosmos.pdf

http://tehuitlami.free.fr/tipe.htm

http://aquaticcommons.org/3409/1/P179.pdf

http://horizon.documentation.ird.fr/exl-doc/pleins_textes/ed-06-08/010044386.pdf

http://www.idosi.org/wjfms/wjfms2(5)10/2.pdf

http://www.netwa-bamako.org/files/bayogo-balamine.pdf

http://mormyrids.lifedesks.org/files/mormyrids/Hopkins_1986.pdf

http://www.oceandocs.org/bitstream/1834/2412/1/NIOMR%20TP-66-.pdf

http://www.archive.org/stream/originofelectric00dahl#page/n5/mode/2up

http://documents.theblackvault.com/documents/mkultra/MKULTRA2/DOC_0000173971/ASC_0000173971.TXT

http://www.man.uhp-nancy.fr/livret-electrocosmos.pdf

http://www.bf.refer.org/peche/chap1/chap11.html

http://horizon.documentation.ird.fr/exl-doc/pleins_textes/ed-06-08/010037366.pdf

http://www.archive.org/stream/mobot31753002294509#page/n33/mode/2up

 http://www.archive.org/stream/bulletinofbritis22muse#page/44/mode/2up

http://www.sil.si.edu/digitalcollections/BHLCollections/005563.06/pdf/005563.06.pdf

http://www.archive.org/stream/smithsonianmisce561912smit#page/n49/mode/2up

http://www.archive.org/stream/lespoissonsdesea00pell#page/74/mode/2up

 

2012/02/02 | Ryby

Nemacheilus keralensis

Rita, Banarescu & Nalbant, 1978

Synonyms: Noemacheilus keralensis Rita, Banarescu & Nalbant, 1978,
Oreonectes keralensis Rita, Banarescu & Nalbant, 1978

Order: Cypriniformes
Family: Balitoridae
Genus: Nemacheilus

Environment: Freshwater; benthopelagic
Climate: Tropical

Description: D iii 7; A ii 5; P i 10; V i. Body elongate, subcylindrical, of uniform depth. Head strongly depressed, much wider than deep.  Eyes small, not visible from underside of head.  Lips fleshy, lower one furrowed and incompletely interrupted in the middle by a narrow and only superficial groove. Nostrils close to each other, anterior nostril prolonged into long nasal barbels. The nasal barbels reaching up to the anterior border of eye. Dorsal fin inserted nearer base of caudal fin than tip of snout, pelvic origin in advance of dorsal fin insertion. Body completely covered by scales, lateral line short, ending above middle of pectoral fins. Dorsal and ventral adipose crest on the caudal peduncle, caudal fin rounded.

Distribution: Asia –  India: Western Ghats, western slope of Kerala State; Rajamalai and Karintiri areas of Periyar, Vagamon area of Menachil and Kaitapara area of Muvattupuzha rivers.

Habitat/Biology: Torrential streams.  Eravikulam national park and Karintiri area of Periyar, Kaitapara area of  Muvattupuzha and Vagamon area of Meenachil rivers. It was collected only from  high altitude streams with low temperatures (850 to 2200 m above msl.). Almost all the streams are with bedrock bottom, followed by cobble, gravel, sand and mud. Land use pattern at the collection site was reserve forest, with grasslands and tea plantation in Periyar river, reserve forest with cardarnon plantation in Muvattupuzha river and tea plantation in Meenachil river. All the streams are narrow with average stream depth less than 20 cm. Nemacheilus kerulensis, the priamry food item observed in the gut contents are algae  (48%), invertebrates (33%) and little amount of plants with detritus.  Large quantities of red algae Batrachospermum is identified from the collection site of N. kerulensis (Vagamon  area of Meenachil river). They are mostly attached to the rocky or sandy bottom of the streams.

______________


Literature

Travaux du Museum d’Histoire Naturelle   ” Grigore Antipa” v. 19, p. 185-188 – 1978.
Article: *Oreonectes (Indoreonectes) keralensis* a new subgenus and species of loach from Kerala, India (Pisces, Cobitidae).

OREONECTES (INDOREONECTES) KERALENSIS A NEW SUBGENUS AND SPECIES OF LOACH FROM KERALA, INDIA (PISCES, COBITIDAE)

S. D. RITA, P. M. BÂNÀRESCU, T. T. NALBANT

On décrit une nouvelle espèce de loche de l’état de Kérala dang le bassin de la Mer d’Arabie: Oreonectes keralensis Rita et Nalbant, Cette espèce et O. evezardi sont atribuées à un nouveau sous-genre: Indoreonectes Rita et Bânàrescu.

The first author collected, from a tributary of Periyar R., Kerala State, seven specimens of Noemacheiline loaches which differ much from all other loaches inhabiting the same area. It is closer to Noemacheilus evezardi DAY, a species now ascribed to the genus Oreonectes (Banarescu & Nalbant, 1968), The new species, too, is included within Oreonectes and ascribed to a new subgenus.

Genus Oreonectes Günther, 1868
A comprehensive diagnosis of the genus was given by Bânàrescu & Nalbant (1968) ; it must be added to it that the lateral line is incomplete or totally lacking.

Four subgenera can be recognized within Oreonectes

Oreonectes s. str.: nostrils distant, anterior one immediately in front of eye; no lateral line; nasal barbel comparatively short, reaching only to anterior margin of eye; posterior  free part of the air blader large, in direct contact with the bony capsule of the anterior part; body with dots or a longitudinal stripe, without crossbars, South China. Two species: Platycephalus and sayu.

Lefua Herzenstein, 1888: nostrils distant, anterior one immediately in front of eye; no lateral line; nasal barbels long, reaching at least to the middle of eye; free posterior part of the air bladder large, connected to the bony capsule by a long and narrow duct; a longitudional dark stripe and small dots; not crossbars. Northern East Asia. Three species costata, echigonia, nikkonis.

The Indonesian O. obesus represents a third subgenus the description of which will be given in a subsequent paper.

Indoreonectes Rita and Bânàrescu subg. nov. Derivatio nominis: after India; gender: masculin.

Type species: Oreonectes keralensis Rita and Nalbant sp. nova. Nostrils close to each other, posterior one distant from eye; lateral line present, short; length of nasal barbels variable; free posteriorpart of air bladder rudimentary; crossbars on body sides Southwest India (western Ghats).
Two species: keralensis, evezardi. Oreonectes keralensis Rita and Nalbant species nova

Derivatio nominis: after the State of Kerala.

Holotype: Institutul de Stiinţe Biologice Bucureşti nr. 2925, 32, 8 mm St. length; locality: Pampadampara,  in a small rivulet tributary to Periyar R., Arabian Sea basin, Kerala State, India. Paratypes: six specs., 22.8 to 35.8 mm st. length, same locality (two in the Institutul de Stiinţe Biologice Bucureşti, nr. 2934, one in the Natural History Muséum „Gr. Antipa”, no. 237, three in the Zoological Survey of India, Calcutta).

D 3/7; A 2/5.

Description: Body of almost uniform depth, thick anteriorly, compressed posteriorly; maximum body depth 14.9—18.0% st. length: length of caudal peduncie less than maximum depth, 13.5 — 16.2% of st. length; least depth 10.7—12.3%; body width 83 — 94% of maximum depth. Dorsal fin with 7 branched rays, its insertion closer to root of caudal than to tip of snout, in most specimens about equidistant between anterior margin of eye and root of caudal; origin of pelvics in advance of that of dorsal. Predorsal distance 50.7 — 57.0% of st. length; preanal distance 74.0 — 78.0% ; prepelvic distance 47.1 — 53.0%; distance from pectoral to pelvic insertion 26.8 — 30.4%; distance from pelvic to anal insertion  22.4 — 25.6%. Distance from dorsal insertion to base of caudal 78—93% of predorsal distance. Paired fins short (pectoral 17.1—20.4%, pelvic 14.9 — 18,3%), rounded. Edge of dorsal and anal convex, margin of caudal rounded. Length of caudal fin 17.9 — 21.2% of st. length; height of dorsal 14.9 — 18.3; of anal 14.2 — 18.3%; base of dorsal 10.7—12.2%; of anal 8.4—9.8%. Anus at short distance from the anal fin. Rather well developed dorsal and ventral adipose keels in the posterior part of the caudal peduncle. Body completely covered by scales. Lateral line very short, ending above the middle of the pectoral.

Head strongly depressed, much wider than deep; head length 22.8 — 26.0 of st. length. Snout blunt 8.3-10.7% of st. length and 35.8-41.0% of head. Eyes on the dorsal face of head, small and distant; eye diameter 2.7—3.9% of st. length, 12.0-15.7% of head, 28.2-44.0% of interorbital width. Nasal barbels shorther than in most other species of the genus, reaching to or quite slightly beyond  the anterior margin of eye. Lips fleshy, lower one furrowed and incompletely interrupted in the middle by a narrow and only superficial groove (Fig. 1 b.). The two lobes of the air bladder capsule high (Fig. 1 c.).

Body sides marked by numerous, very narrow, unsharply delimited, often interrupted, incomplete and ramified crossbars. These do not extend to the dorsal side of the body which is uniformly dark. Top and sides of head with very numerous minute blackish ponctuations. A black mark on the first ray of the dorsal, lying somewhat high, not just at the base of the fin. A narrow, unsharply delimited stripe or two distant spots on the base of the caudal; a few larger, irregular spots in the proximal part of the caudal.

In one paratype the head and the anterior part of the body are covered by numerous large, whitish tubercles, irregularly arranged, some on a few pectoral rays, some even on barbels. We wonder if these are due to same parasite or are breeding tubercles. Breeding tubercles occur in the males of many species of Neomacheilinae belonging to several genera; but these are much smaller, regularly arranged, etc. No breeding tubercles occur in the other species of Oreonectes; we examined enough specimens from most of them to assert this absence with certainty.

Comparative remarks. This new species is closer to O. evezardi but differs nevertheless sharply from it. In evezardi the nasal barbels are longer, reaching at least to the middle of eye, the pelvic origin lies exactly under that of the dorsal, the lower lip is more deeply interrupted in the middle (Fig. 2 a), the air bladder capsule less high (Fig. 2 b), the crossbars are wider, well delimited, regular and extend also on the dorsal side of the body, the blackish spot lies on the dorsal base, the top of the head is covered by large roundish brown spots, etc.

O. evezardi occurs in the northern part of the Western Ghats and adjacent hill ranges, in the basin of Kistna R. (type locality: Poona), of Codavari R., probably also in adjacent rivers flowing westwards. O. keralensis lives on the contrary in the soutern part of the Western Ghats, in the basin of Periyar R.; it may occur in the Kavery R. basin, too. It seems quite probable that the so-called evezardi recorded by Hora & Law (1941) just from Pampadampara type locality of O. keralensis and from two neighbouring localities, actually are O. keralensis.

ACKNOWLEDGMENTS

The first author expresses her gratitude to Prof. Dr. N. Balakrishnan Nair, MA, Ph. DD, Se, FZS, FNA, Head of the Department of Aquatic Biology and Fisheries, for suggesting the problem of study of loaches of Kerala and for providing facilities for research.

REFERENCES

1. BÂNÂRESCU (P.), NALBANT (T.), 1968 — Cobitidae (Pisces, Cypriniformes) collected by the
German India Expedition. Mitt. Hamburg Zool. Mus, Inst., 65:327 — 351. 2.
2. DAY (F.), 1878 — The Fishes of India. London.
3. HORA (S. L), LAW (N. C), 1941 — The Freshwater Fish of Travancore. Rec. Indian Mus., 43: 233—256.

S. D. RITA, AQUARIUM, TRIVANDRUM – 695007, KERALA, INDIA.

P. M. BANARESCU and T. T. NALBANT, INSTITUTUL DE STIINTE BIOLOGICE, SPL. INDEPENDENTKI 296, 77748 BUCARESTI, ROMANIA

____________

Journal of the Bombay Natural History Society v. 99 (pt 1): 127-129.

Hora and Law (1941) reported evezardi from Periyar River at Pambadumpara in Travancore Hills of Kerala and remarked on the variations exhibited in the colour pattern in this species. Subsequently, Rita et al. (1978) described O. (I.) keralensis from Periyar River at Pambadumpara, distinguishing the species from evezardi based on differences in colour pattern and relative lengths of nasal barbels. The nasal barbels are longer in evezardi, extending to middle of eye, whereas in keralensis it is said to be shorter reaching up to the anterior border of eye. The vertical bands on the body are broad and brown, and interrupted or incomplete, extending from the dorsal to the ventral side of the body in evezardi, whereas in keralensis these are narrow, dark and entire on the upper half of the body and often split below the lateral line into streaks or spots. Rita et al. (op. cit.) remarked on the probability of Hora and Law’s specimens being keralensis. Menon (1987) included Pamba drainage in the distribution of keralensis, based on his study of fish collections from Sabarigiri hills.

A study of loaches from the earlier collections, especially from Cardamom Hills in southern Western Ghats by Dr. G. U. Kurup in 1969, from Sabarigiri Hills by Dr. R. S. Pillai in 1981 and recently in 1999 from Periyar river by Mr. Chandran and other collections received for identification from Muvattupuzha and Santhamparai have all revealed the presence of keralensis and not evezardi in these areas. We reiterate the view of Rita et al. (1978) that the species present in the Travancore Hills is keralensis. Also, the specimens reported as evezardi from Periyar by Chacko ( 1948) before the description of keralensis and those reported by Zacharias et al. (1996), mostly based on Chacko (op. cit.),  could also be keralensis. Biju et al. (2000) reported the occurrence of this species in Eravikulam National Park and Muvattupuzha river, from the cold waters at an altitude of 1050 m in Muvattupuzha river and at a range of 1600-2200 m in Periyar river. From the abowe records, the present distributional range of keralensis is in the Periyar drainage, the Muvattupuzha river down to the Pamba river in the southern Western Ghats.

 It can be concluded that evezardi has a wider distribution in the Northern and Central Western Ghats above the Palghat gap and in the Satpura Range, whereas its congener is restricted to the higher ranges of the  southern Western Ghats below the Palghat gap.

Links:

https://picasaweb.google.com/lh/photo/yBCC2JqQtsyeqhQEPXyBO9MTjNZETYmyPJy0liipFm0


http://forums.loaches.com/viewtopic.php?p=171810

http://indianaquariumhobbyist.com/community/modules.php?name=Forums&file=viewtopic&t=24785&postdays=0&postorder=asc&start=0

http://www.casmbenvis.nic.in/Reprints/asp/catalogue_abstracts.asp?details=E1127

http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/171/16/10_chapter5.pdf

http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/171/17/11_chapter6.pdf

http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/171/14/09_chapter4.pdf

http://threatenedtaxa.org/zooprintjournal/2010/september/o235026ix101192-1198.pdf

http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/423/12/12_chapter3.pdf


http://www.zooreach.org/downloads/ZOO_CAMP_PHVA_reports/1997%20BCPP%20C.A.M.P.%20Report%20-%20Freshwater%20Fishes%20of%20India.pdf


2012/01/20 | Ryby