Supplementum

Suplement LXXXI

POLSKIE TOWARZYSTWO NAUK WETERYNARYJNYCH
BIULETYN VI ZJAZDU. Tom VI, Część 1, s. 340

Henryk Kraczkowski, Andrzej Figurski /Lublin/

WPŁYW CHROMU NA ZACHOWANIE SIĘ ENZYMÓW I BIAŁEK KRWI RYB

Zanieczyszczenie wód ściekami przemysłowymi wyrządza gospodarce rybnej ogromne szkody. W ściekach fabrycznych stwierdzono duże stężenia chromu i dlatego postanowiono zbadać jego działanie na białka i niektóre enzymy krwi ryb.

Doświadczenia przeprowadzono na karpiach przebywających w wodzie o stężeniach chromu: 0,2 mg Cr+6/l, — 2 mg Cr+6/l i 10 mg  Cr+6/l, obserwując zachowanie się ryb, pH i twardość wody, jej temperaturę i zawartość w niej tlenu. W osoczu krwi ryb oznaczano poziom białka całkowitego — refraktometrycznie, frakcji białkowych — elektroforetycznie, azotu alfa-aminowego – met. Spier-Pasher, aktywność aminotranaferaz — met. Reitman-Frankel i esterazy cholinowej — met. Heatrina. Oznaczano ponadto zawartość Cr+6 w mięśniach i wątrobie — met. spektrofotometrii absorbcji atomowej oraz zachowanie się transaminaz pod wpływem chromu w homogenizatach wątroby.

Stwierdzono spadek zawartości białka całkowitego, albumin i alfa-globulin, a wzrost ilości beta- i gammaglobulin. Poziom azotu alfa-aminowego przy stężeniu 0,2 mg Cr+6/l nie ulegał zmianie, ale przy 2 mg/l Cr+6, a zwłaszcza 10 mg Cr+6/l wybitnie wzrastał. Aktywność aminotransferez i esterazy cholinowej w małych stężeniach Cr+6 nieznacznie spadała jednakże przy wyższych stężeniach /2 i 10 mg/l/ stwierdzono znaczny spadek aktywności nie wykazujący powrotu do wartości wyjściowych.

W wodzie o stężeniu 2 i 10 mg Cr+6/l stwierdzono gromadzenie się go w mięśniach i wątrobie lecz tylko do pewnych określonych wartości, różnych dla mięśni i wątroby.

Badania przeprowadzone na homogenizatach wątroby wykazały, że spadek aktywności aminotranaferaz występuje prawdopodobnie w wyniku toksycznego działania Cr na enzym, co jest przedmiotem dalszych badań.

*    *    *

BIULETYN VI ZJAZDU. Tom VI, Część 2, s. 664

Witold Olech /Wrocław/

FOSFATAZA KWAŚNA /FK/ I ZASADOWA /FZ/ W NARZĄDZIE
PODNIBBIENNYM KARPIA /CYPRINUS CARPIO/ I LINA
/TINCA TINCA/

Celem badań jest prześledzenie rozmieszczenia FK i FZ w narządzie podniebiennym zdrowych karpi /10/ i linów /7/.

Odczyny histochemiczne wykonano wg zmodyfikowanych metod podanych przez Pearsa /1957/, polegających na sprzęganiu obu fosfataz z barwnikami azowymi. Jako substratu używano alfa-naftylofosforanu sodu, jako barwnika do wykrywania FZ stosowano 5-chloro-o-toluidynę a do FK — o-dwuanizydynę. Nadto FK wykrywano metodą Barka /Vorbrodt, 1964/.

Z badań wynika, że FK — występuje u obu gatunków ryb w komórkach nabłonka wielowarstwowego śluzowaciejącego /z tym, że u karpia reakcja jest słabsza/ oraz w komórkach podporowych kubków smakowych. FZ – stwierdzono również u obu badanych gatunków w komórkach nabłonka wielowarstwowego śluzowaciejącego, a u karpia także w podnabłonkowej warstwie narządu. U karpia odczyn w nabłonku jest słabszy i pojawia się mniej więcej w połowie jego długości. W tym miejscu, gdzie pojawia się dodatni odczyn w nabłonku, stopniowo zanika reakcja w podnabłonkowej warstwie narządu. Dodatni odczyn w podnabłonkowej warstwie występuje w postaci pasa o szerokości równej w przybliżeniu wysokości nabłonka. FZ wykryto też w ścianach naczyń krwionośnych obu gatunków ryb.

2013/08/07 | Supplementum

Suplement LXXX

Urban, Ewa. 1984. Energy balance and nitrogen changes of grass carp (Ctenopharyngodon idella Val.) larvae and fry under different food conditions. I. Energy balance. Ekol. pol, 30, 327-391.

7. SUMMARY

The 3-124 days old grass carp was examined. During 121 days parameters of nitrogen balance were investigated, i. e., food ration, nitrogen increase in biomass and excretion (F and U together) of such compounds as total nitrogen, ammonia nitrogen, urea nitrogen, protein and amino acid nitrogen as control. All experiments were conducted at 21°C. During the experiments the fish were fed with: zooplankton, Tubificidae, plants (filamentous algae and Lemna minor), mixed food (Tubificidae, plants) and pellets. These kinds of food were given to fish ad libitum in the following variants: (1) zooplankton + Tubificidae Z + T, (2) Tubificidae (19% of lipids) T1, (3) Tubificidae  (26% of lipids) T2, (4) plants given to fish from the 19th day of life R1, (5) plants given to fish from the 30th day of life R2, (6) Tubificidae, filamentous algae, L. minor M, (7) pellets (G). The fish fed with natural food (zooplankton, Tubificidae,  plants) took the greatest amounts of nitrogen from the food most abundant in lipids (Fig. 1). Food pellets were also an abundant source of nitrogen for fish. Fish taking with food relatively great amounts of nitrogen compounds excreted them also abundantly, mostly the fish fed with food pellets (Fig. 3).

The fish up to two months showed the best assimilation of protein from animal-plant and animal animal food. Older fish showed the best assimilation of protein from animal food abundant in lipids (Fig. 10).

The grass carp in larval stage did not assimilate plant food, lost weight and after some 35 days died, whereas they assimilated animal food with an intensity exceeding that observed for active predators (U-1 = 81.0%. Urban 1982).

Grass carp in the fry stage assimilated the protein of plant material in only 19.3%, of which 62.0% was used for growth (Fig. 13). At the same time they assimilated the protein of animal-plant food in 52.5%, of which 51.2% was accumulated in increments. Protein from food abundant in lipids (Tubificidae with 26% of lipids) was assimilated in 50.5%, of which about 22.2% was accumulated in body increment. Protein from animal food, containing less lipids (Tubificidae with 19% of lipids), was assimilated in 44.2% on the average, of which about 45% was used for body increments. Thus (Table IX), it can be concluded that plant protein, although poorly assimilated by grass carp fry, is indispensable for growth and development, and next, that protein from animal food abundant in lipids, although better assimilated, is half as much used for increments as that from animal food less abundant in lipids (comparison of fish from group T1 and T2), and third — that young grass carp having food abundant in lipids use it for biomass and catabolize protein in metabolism.

Ammonia nitrogen, depending on the kind of food, was 4.2% (group R1) — 60.6% (group M) of all nitrogen excreted (Fig. 6).

The percentage of urea nitrogen was 10 times higher in excretions of fish having better condition and biomass increments (Tables III. IV) and was 0.1-10.9%, depending on the kind of food and age of fish.

The larvae of grass carp in the initial stage of exogenous feeding excrete considerable amounts of protein taken with food. Full protein digestion of animal protein w as first observed in fry from group Z + T (age of fish 31-40 days. Fig. 9); the enzymatic system for the digestion of plant food forms later.

8. POLISH SUMMARY

Badaniami objęto amury w wieku od 3 do 124 dni. W ciągu 121 dni badano parametry bilansu azotu, tj. rację pokarmową, przyrost azotu w biomasie oraz wydalanie (F i U sumarycznie) takich związków, jak azot całkowity, amoniakalny, mocznikowy, białko oraz kontrolnie azot aminokwasowy. Wszystkie eksperymenty prowadzono w temp. 21°C. W czasie trwania doświadczeń ryby karmiono: zooplanktonem, Tubificidae, roślinami (glony nitkowate oraz Lemna minor), pokarmem mieszanym (Tubificidae, rośliny) i granulatem. Pokarmy te podawano rybom ad libitum u następujących wersjach: (1) zooplankton + Tubificidae Z + T, (2) Tubificidae (19% lipidow) T1, (3) Tubificidae (26% lipidów) T2, (4) rośliny podawano rybom od 19 dnia życia R1, (5) rośliny podawane rybom od 30 dnia życia R2, (6) Tubificidae, glony nitkowate, L. minor M, (7) granulat G.

Ryby karmione pokarmami naturalnymi (zooplankton, Tubificidae, rośliny) pobierały największe ilości azotu z pokarmu najbogatszego w lipidy (rys. 1). Pokarm granulowany był dla ryb również bogatym źródłem azotu. Ryby pobierające w pokarmie względnie duże ilości związków azotowych również odpowiednio dużo ich wydalały, a najwięcej ryby karmione granulatem (rys. 3).

Ryby w wieku powyżej 2 miesięcy najlepiej przyswajają białko z bogatego w lipidy pokarmu zwierzęcego (rys. 10).

Amury w stadium larwalnym nie przyswajają pokarmu roślinnego, chudną i po ok. 35 dniach zdychają podczas gdy pokarm zwierzęcy asymilują z intensywnością przewyższającą przyswajalność stwierdzoną u aktywnych drapieżników (U-1 = 81,0%, Urban 1982).

Amury w stadium narybku przyswajają białko pokarmu roślinnego w zaledwie 19,3%, z czego na przyrost spożytkowane było 62,0% (rys. 13). W tym samym czasie przyswajają białko pokarmu zwierzęco-roślinnego w 52,5%, z czego w przyrostach zatrzymywane było 51,2%. Białko z pokarmu zwierzęcego bogatego w lipidy (Tubificidae z 26% lipidów) przyswajane było w ok. 50,5%, z czego w przyrostach ciała odkładane było ok. 22,2%. Białko z pokarmu zwierzęcego zawierającego mniej lipidów (Tubificidae z 19% lipidów) przyswajane było średnio w ok. 44,2%, z czego na przyrost ciała zużywane było ok. 45%. Na tej podstawie (tab. IX) można wnioskować, że po pierwsze dla amurów w stadium narybku białko roślinne, chociaż słabo przyswajalne, jest niezbędne do wzrostu i rozwoju, po drugie, że białko z pokarmu zwierzęcego bogatego w lipidy, mimo iż lepiej jest przyswajalne, jest 2-krotnie słabiej wykorzystywane na przyrosty niż białko z pokarmu zwierzęcego o mniejszej zawartości lipidów (z porównania ryb grupy T1 i T2), po trzecie, że młode amury mając w pokarmie dużą zawartość lipidów wbudowują je w biomasę, a białko katabolizują w procesach metabolicznych.

Azot amoniakalny stanowił w zależności od rodzaju pokarmu od 4,2% (grupa R1) do 60,6% (grupa M) całego wydalanego azotu (rys. 6).

Udział azotu mocznikowego był ok. 10-krotnie większy w wydalinach ryb odznaczających się lepszą kondycją i przyrostami biomasy (tab. III. IV) i stanowił od 0,1 do 10,9% w zależności od rodzaju pokarmu i wieku ryb.

Larwy amura w początkowym okresie odżywiania egzogennego wydalają znaczne ilości białka pobranego w pokarmie. Pełne trawienie białka zwierzęcego obserwowano dopiero u narybku z grupy Z + T (wiek ryb 31-40 dni, rys. 9); układ enzymatyczny dostosowany do trawienia pokarmu roślinnego wykształca się jeszcze później.

*

*                                                                 *

Fischer, Z., 1968. Food selection in grass carp (Ctenopharyngodon idella Val.) under experimental conditions. Pol. Arch. Hydrobiol. 15:1-8.

5. SUMMARY

Analysis was made of the food selection of grass carp against 10 plant species under experimental conditions with the availability of food being at its maximum. Ivlev’s method was applied. Young fish (about 1 year old) weighing about 21 g each showed a slight selection towards the plants examined (Tab. 1). The highest selectivity was found towards plant species of soft structure (Lemna minor, Lactuca sativa, and Glycerta fluitans). Variable selectivity was shown by fish towards: Juncus effusus, Hottonia palustrae, Potamogeton natans, and Sphagnum sp., depending on set of species with which they were exposed to fish at a given experiment. On the other hand, plants with hard and rigid structure: Carex hudsonii, Galium palustrae, and Typha latifolia — were clearly avoided. It can be assumed that the morphological structure of food and the degree of development of mouth apparatus of young fish are the important factors in food selection.

Rate of consumption was ascertained for grass carp with different plants species fed to the fish. The daily consumption varies from 661.90 to 9,786.27 calories, 5,224.85 on the average.

6. STRESZCZENIE

Badano wybiórczość pokarmową białego amura wobec 10 gatunkow roślin w warunkach eksperymentalnych, przy maksymalnej dostępności pokarmu. Wybiórczość pokarmową określano metodą Ivleva. Młode ryby (wiek około 1 roku) wagi około 21 g wykazują małą wybiórczość pokarmową wobec użytych do doświadczeń roślin (tab. 1). Największa wybiórczość wystąpiła wobec roślin o miękkiej strukturze (Lemna minor, Lactuca sativa, Glyceria fluitans). Wybiórczość zmienna, zależna od zestawu gatunków roślin współpodanych występowała u: Juncus effusus, Hottonia palustris, Potamogeton natans, Sphagnum sp. Natomiast rośliny o strukturze twardej i sztywnej — Carex hudsonii, Galium palustre, Typha latifolia — były wyraźnie unikane. Można przypuszczać, że u młodych ryb jednym z czynników decydujących o wybiórczości jest budowa i stopień wykształcenia aparatu gębowego.

Uzyskano też dane tyczące się racji pokarmowej białego amura przy pokarmie składającym się z różnych gatunków roślin. Wielkość oznaczonej racji dobowej wynosi od 661.90 do 9786.27, średnio 5224.85 cal.

*

*                                                                 *

Fischer Z. 1972a – The elements of energy balance in grass carp (Ctenopharyngodon idella Val.). Part II. Fish fed with animal food. Pol. Arch. Hydrobiol. 19, pp. 65–82.

6. SUMMARY

The studies aimed at comparison of energy budgets of grass carp fed with exclusively plant and exclusively animal food. These detailed studies concerned the body growth efficiency. The following findings were ascertained:

1. Grass carp bred under laboratory conditions is omnivorous.

2. Growth rate of grass carp fed with exclusively plant food is smaller than when fed with exclusively animal food. The dependences of body growth from body weight are as follows:

animal food: P = 1.92 • W1.18,
plant food: P = 11.51 • W0.46.

3. Food assimilability by grass carp fed exclusively with animal food was about 40% and that of fish fed exclusively with plant food about 20%.

4. Energy transformation efficiency indices for grass carp on animal food are: K1 = 12.5%, K2 = 40.4%, but on plant food: K1 = 2.2%, K2 = 14.5%.

5. In grass carp 95.8 g in weight, fed with animal food exclusively, non-protein RQ amounted to 0.81. In the process of respiration, lipids are burned at 53%, carbohydrates at 30% and proteins at 18%.

6. In grass carp 35.0 g in weight, fed with plant food exclusively, non-protein RQ was 0.91. At the process of respiration carbohydrates are being burned at 58.3%, proteins at 29.1% and lipids at 12.6%

7. STRESZCZENIE

Badania miały na celu porównanie bilansów energetycznych białego amura przy stosowaniu pokarmu wyłącznie roślinnego i wyłącznie zwierzęcego. Szczególnie badania te dotyczyły wydajności wykorzystania energii tych pokarmów na przyrost ryb. Stwierdzono:

1. Biały amur hodowany w warunkach laboratoryjnych ma cechy ryb wszystkożernych.

2. Wzrost amura żywionego pokarmem wyłącznie roślinnym jest mniejszy, niż żywionego pokarmem wyłącznie zwierzęcym. Zależności przyrostów od wagi ryb przedstawiają się następująco:

pokarm zwierzęcy: P = 1,92 • W1,18

pokarm roślinny: P = 11,51 • W0,46

3. Przyswajalność pokarmu białego amura żywionego pokarmem wyłącznie zwierzęcym wynosi około 40%, a żywionego pokarmem wyłącznie roślinnym około 20%.

4. Wskaźniki wydajności energetycznej białego amura żywionego pokarmem wyłącznie zwierzęcym wynoszą: K1 = 12,5%, K2 = 40,4%, natomiast te same wskaźniki dla amura żywionego pokarmem wyłącznie roślinnym wynoszą: K1 = 2,2%, K2 = 14,5%.

5. U amura o średniej wadze 95,8 g żywionego pokarmem wyłącznie zwierzęcym RQ niebiałkowe wynosi średnio 0,81. Przy oddychaniu lipidy spalane są w 53%, węglowodany w 30%, a białka w 18%.

6. U amura o średniej wadze 35,0 g karmionego wyłącznie roślinami RQ niebiałkowe wynosi średnio 0,91. Przy oddychaniu węglowodany spalane są w 58,3%, białka w 29,1% a lipidy w 12,6%.

*

*                                                                 *

Fischer Z. 1972b – The elements of energy balance in grass carp (Ctenopharyngodon idella Val.). Part III. Assimilability of proteins, carbohydrates and lipids by fish fed with plant and animal food — Pol. Arch. Hydrobiol. 19: 83-95.

5. SUMMARY

The investigations aimed at tracing the pathways of main organic compounds: proteins, carbohydrates, and lipids taken by grass carp in food, the degree of their usage and excretions. Two different types of food were supplied: animal food (Tubificidae) and plant food (Lactuca sativa). The food was always supplied in excess. The fish examined were 40 to 120 g in weight, fingerlings taken from fish ponds. Samples of the above mentioned components were carried out.

It was found that grass carp fed exclusively with plant food uses for growth only small percentage of proteins (K1P = 6.5%, K2P = 15.92%). For growth lipids are mostly used (K1L = 23.8%, K2L = 39.2%).

On the other hand, grass carp fed with animal food uses for growth mainly proteins (K1P = 15.2%, K2P = 60.1%).

6. STRESZCZENIE

Badania miały na celu prześledzenie losów podstawowych związków organicznych — białek, węglowodanów i tłuszczy, pobieranych przez amura w pożywieniu, stopnia ich zużycia i ich wydalania. Doświadczenia były prowadzone na dwóch różnych typach pokarmu: mięsnym (Tubificidae) i roślinnym (Lactuca sativa). Pokarm podawano zawsze w nadmiarze. Doświadczeniom poddawano ryby o wadze od 40 do 120 g — palczaki, pochodzące ze stawów rybnych. Wykonane zostały próby bilansów wymienionych składników organicznych.

Stwierdzono, że: amur żywiony wyłącznie pokarmem roślinnym wykorzystuje na wzrost pobrane białka jedynie w słabym procencie (K1P = 6.5%, K2P = 15.9%)) Na wzrost wykorzystywane są w głównej mierze lipidy (K1L = 23.8%, K2L = 39.2%). Natomiast amur żywiony pokarmem zwierzęcym wykorzystuje na wzrost w głównej mierze białka (K1P = 15.2%, K2P = 60.1%).

2013/08/05 | Supplementum

Suplement LXXIX

Prejs Andrzej. Experimentally increased fish stock in the pond type Lake Warniak. IV. Feeding of introduced and autochthonous non-predatory fish. Ekologia Polska, 21: 465-505. 1973.

2. Food of tench (Tinca tinca (L.)). The dominant role in the feeding of tench had the animal food, which was 89% of the total food weight (Tab. III). This food was found in all filled intestines of examined tench. Food of plant origin was found in 89% of examined alimentary tracts of tench. It was 11% of of the total food weight (Tab. III).

Share* (in % of food weight) and frequency of occurrence of particular component in the food of tench in lake Warniak (the average values for the years 1967—1969)
Share in the total food: animal food 89%, plant food 11%

Tab. III

Food components        % of food weight   Index of frequency
.                                                                        of occurence (%)

Animal food**

Trichoptera (L.)                    27.0                       89
Chironomidae (l,p)               21.0                       94
Mollusca                             18.0                       64
Odonata (l)                         10.0                        50
Ephemeroptera (l)               5.0                        75

Ostracoda                                                         71
Cladocera                                                         62
Copepoda                                                            62
Heleidae                                                                 42
Diptera (a)                                                             25
Hydracarina                                                          18
Lepidoptera (l)                                                    17
Sialis lutaria L.                                                       8
Rotatoria                                                                   7
Coleoptera  (l,a)                                                    6
Asellus aquaticus L.                  } 19                5
Diptera (l)***                                                      4
Oribatei                                                                  4
Hirudinea                                                            4
Argyroneta aquatica Cl.                                     4
Bryozoa (statoblasts)                                      1
Corixidae                                                               1
Nematoda (Dorylaimus sp.)                             1
Chaoborus sp.                                                       1
Turbellaria                                                             1
Ova Invertebrata                                                9
Ova Pisces                                                              3
Pisces                                                                     2

Oligochaeta                                                       ~70
_____________________________________________
Plant food
Macrophytes                            96.5                        90
Algae                                      3.5                           91
Seeds                                     0.5                           1

*Without Oligochaeta,
**l — larvae, p — pupae, a — adults.
***Without Chironomidae and Heleidae.

A. Animal food. Among 29 components of animal food the greatest significance  as regards the weight had: Trichoptera, Chironomidae, Mollusca, Odonata and Ephemeroptera — 81% of animal food weight (Tab. III).

a) Trichoptera (larvae). The share of caddis larvae in animal food was on the average 27%. They were found in 89% of examined tench intestines. Among the Trichoptera larvae species from the family Hydroptilidae  (Oxyethira sp., Ithytrichia sp., Orthotrichia sp.) and Leptoceridae dominated quantitatively. Frequently found were the larvae from the family Limnephilidae and caseless larvae from the Polycentropidae family. More rarely were  found the larvae from the Phryganeidae family and sporadically — the larvae from the Molannidae family.

b) Chironomidae (larvae and pupae). The Chironomidae were the most frequent and abundant component of tench food. They were found in the intestines of 94% of examined fish, and their number in one alimentary tract reached 1250. On the whole the larvae and pupae of the Chironomidae were on the average 21% of the animal food weight.

The Chironomidae pupae were much more rarely found in tench food than the larvae. They were on the average about 5% of the reconstructed weight of the Chironomidae. The significance of the pupae increased in May and June (19% of the Chironomidae weight), and decreased definitely in other months (down to 0 in October).

c) Mollusca (Gastropoda and Lamellibranchiata). The snails were found in 50% of tench, the mussels were more rarely found (41% of tench). The molluscs were 18% of the animal food weight. Among Gastropoda the most frequently found were the representants of the families: Lymnaeidae  (Radix sp. and Lymnaea sp.), Hydrobidae (Bithynia tentaculata) and Planorbidae. More rarely found were the snails from the families Viviparidae, Physidae and Valvatidae. All found mussels belong to the Spheridae family.

d) Odonata (larvae). The larvae of dragon-flies were found in the intestine contents of 46% of tench. Their percentage by weight was on the average 10% of the animal food weight. More than 75% of dragon-flies were species from the subfamily Coenagrionidae (Zygoptera). Other were from the subfamilies Libellulinae and Cordulinae from the suborder Anisoptera.

e) Ephemeroptera (larvae). The larvae of mayflies were found in 75% alimentary tracts of tench. They were 5% of the animal food weight. About 90% of mayflies belong to the Caenis genus. Other were the representants species Cloeon dipterum (L.).

f) Ostracoda. The ostracods were a frequent and relatively abundant few component of tench. They were found in the alimentary tracts of 71% of examined fish. The percentage by weight of the Ostracoda was rather small and ranged from 0.3 to 2.5% of animal food.

g) Cladocera. The cladocerans were found in 62% of alimentary tracts of examined tench. The average percentage by weight of the Cladocera in three years of studies was about 2,5%, ranging from 0.9 (1967) to 6.5% (1969) of the animal food weight. The following dominated: Alona sp., Alonella sp., Ceriodaphnia quadrangula (O.F. Müller), Daphnia cucullata Sars., Simocephalus vetulus (O.F. Müller). And also: Sida crystallina (O.F. Müller), Graptoleberis testudinaria (Fischer), Bosmina longirostris (O.F. Müller), Acroperus harpe Baird and Eurycercus lamellatus (O.F. Müller).

h) Copepoda. The copepods were found in the intestines of 62% of examined tench. Their percentage by weight in the food was small and did not exceed 1%. The found Copepoda (almost exclusively mature individuals and older copepodite stages) belonged to the orders: Calanoida (Eudiaptomus graciloides Lilljeborg) and Cyclopoida (Mesocyclops leuckartii Claus and M. oithonoides Sars.

i) Heleidae (larvae). They were a relatively frequent (index of frequency of occurrence 46%), although not very abundant food component of tench. Their share in animal food was usually lower than 1.5% of weight.

j) Diptera (adults).They were found in 25% of examined tench intestines. Chironomidae dominated, but also Culicidae and Heleidae were found.

k) Other invertebrates. Oligochaeta were found in the contents of about 70% of intestines. Other invertebrates wereless frequently found (index of frequency of occurrence below 20%) (Tab. III)

l) Pisces. The fry and spawn were found in the intestines of examined tench very rarely (index of frequency of occurrence 2%). But on the whole in one alimentary tract one fry specimen (usually tench or roach) was found, and only in one instance in the intestine of tench weighing 660 g, and 32 cm long, 5 specimens of tench fry, about 3 cm long, were found.

B. Plant food. The food of plant origin was about 11% of the total food (Tab. III). The main component of plant food were the fragments of macrophytes found in the intestines of 90% of examined tench. The macrophyte fragments belonged to plants of the following genera: Ceratophyllum, Potamogeton, Chara, Myriophyllum and Elodea. The algae were found in the alimentary tracts of 91% of examined tench. These were first of all the unicellular diatoms; the filamentous algae were not found so much. The seeds of aquatic plants (most frequently Potamogeton sp.) were found sporadically and in small numbers.

The authors of very few papers on the feeding of tench in natural water bodies (Schiemenz 1907, Starmach 1951, Pliszka 1953a, 1956, Skóra 1964, Spataru and Negrea 1969) emphasize the dominant role of Trichoptera, Mollusca and Chironomidae, and the quite considerable sometimes percentage of plant food (mainly macrophytes), and the small utilization of zooplankton food.

Similarly as in the instance of carp the share of plant food in tench food was the smallest in spring, and the highest in the second half of the summer and in autumn. In successive years of studies the percentage of plant food in the entire food material was: 10% in 1967 and 1968, and 12% in 1969.

In 1967, during particular months, Chironomidae and Mollusca dominated interchangeably in the tench food, and Trichoptera were on the third place. In 1968 and 1969, almost during the entire vegetation season (apart from September 1968), the Trichoptera larvae dominated in the tench food. The second and third place in 1968 belonged interchangeably to Chironomidae and Mollusca, and in 1969 — to Chironomidae, Odonata and Cladocera. Furthermore, similarly as in carp food, systematic changes were observed in the average feeding habits in successive years (Fig. 2).

The percentage of the Chironomidae, dominant in the tench food in 1967 (29% of the animal food weight), decreased to 12% of food weight in 1969. Also the percentage of the Mollusca decreased from 28% in 1967 to 10% of the animal food weight in 1969. But the share of Trichoptera, Cladocera, Odonata and Ephemeroptera increased in the successive years of studies.

*    *    *

Informator o wynikach badań naukowych,  1968

D. Matyjewicz-Juszczyk: Tętnica jelitowo-krezkowa karpia (Cyprinus carpio L.) i lina (Tinca tinca L.).

Katedra Anatomii Zwierząt Wyższej Szkoły Rolniczej w Olsztynie.

3. Badano karpie szczepu Gołyskiego z Zespołu Gospodarstw Doświadczalnych PAN w Ochabach i liny z okolic Olsztyna. Tętnica jelitowo-krezkowa u ryb obu gatunków daje dwanaście do trzynastu gałęzi. Z tych dziesięć lub jedenaście są to gałęzie jelitowe, następnie jedna wspólna gałąź doprowadza krew do pęcherza pławnego i gonad oraz jedna do śledziony. Nie stwierdzono występowania gałęzi odchodzących wyłącznie do wątroby. Od gałęzi jelitowych odchodzą mniejsze gałązki zarówno w ścianę jelita jak i w miąższ wątroby.

63. T. Einszporn-Orecka: Zmiany we krwi obwodowej linów przy inwazji Ergasilus sieboldi Nordm.

Katedra Ichtiologii Wyższej Szkoły Rolniczej w Szczecinie.

Wyjaśnienie mechanizmu oddziaływania pasożytów Ergasilus sieboldi Nordm. na lina przez wyznaczenie zmian we krwi obwodowej i w przemianie białkowej tych ryb. Stwierdzono niedokrwistość związaną ze zmniejszeniem ilości erytrocytów, hemoglobiny i obniżeniem wskaźnika hematokrytu. Ponadto określono dalsze zmiany, to znaczy niedobór białka całkowitego w surowicy krwi, hipoalbuminemię i przegrupowania w obrębie frakcji globulinowych.

*    *    *

Sprawozdania z czynności i posiedzeń Polskiej Akademii Umiejętności, 1952,  T. 52, s. 335

III. Wydział Matematyczno-przyrodniczy

Członkowie Z. Grodziński i J. Stach przedstawili pracę p. J. Smosarskiej pt. Serca limfatyczne niektórych ryb kostnoszkieletowych.

U lina Tinca tinca L. i troci Salmo trutta L. istnieją u postawy płetwy ogonowej serca limfatyczne w postaci parzystych pęcherzyków. Oba zbierają limfę z tkanek otaczających, jednak tylko pęcherzyk wlewa ją do żyły ogonowej, prawy oddaje limfę przez odpowiedni kanał swemu partnerowi. Oba pęcherzyki sercowe troci oddzielają płytki hipuralne. Przez otwór znajdujący się w nich przebiega kanalik, który łączy oba pęcherzyki. U lina przegroda kostna ogranicza się do tylnego odcinka serca, jej łącznotkankowe przedłużenie rozdziela resztę.

*    *    *

Seasonal variations in the protein composition of blood serum of tenches (Tinca tinca (L.)) T. Einszporn-Orecka, Polskie Arch. Hydrobiol., 17(30), (4), 445-461 (1970)24 refs (Dep. Ichthyol., Fac. Fish., Kazimierza Królewicza 3, Szczecin, Poland)

ABSTRACT. Analysis of protein composition was made on 238 tenches (106 males and 132 females). The differences in protein depending on basic life activities of fish: spawning cycle (connected with the spring-summer period) and autumn and winter, were determined. The level of total protein in the serum of tenches ranges during the year from 4.5 to 9.0 g%. Essential differences in the amount of total protein take place especially in spring (spawning period) and in winter. Similarly the greatest rearrangements within protein fractions take place during the spawning of tenches. In the instance of males is mainly connected with the synthesis of globulin fractions, and in females — with the accumulation of considerable amounts of albumin in the serum.

„(…) się wiosennym (tarłowym) i zimowym. W czasie tarła charakter zmian białkowych różni się u samców i samic lina. Wzrost ilości białka całkowitego w surowicy samców lina jest w tym okresie krótkotrwały i uzależniony głównie od syntezy frakcji α i β-globulin. Transport albumin w w czasie tarła jest natomiast ograniczony, wyznacza to najniższa wartość roczna  tych białek około 1.0 g%. Odwrotnie u samic lina, znaczne nagromadzenie białka w surowicy w okresie przedtarłowym utrzymuje się ponad dwa miesiące, aż do momentu złożenia ikry. Występuje w tym czasie wzmożona synteza albumin; poziom tych białek w stosunku do kwietnia lub maja wzrasta prawie dwukrotnie (do 46%), tzn. 3.1 g%. Sugeruje to, że albuminy odgrywają szczególną rolę w czasie przygotowań tarłowych.

Od sierpnia do listopada przy względnej stabilizacji procesów rozrodczych, następuje okres intensywnego żerowania. Wzmożona synteza albumin wyraża się zwiększeniem udziału tych białek w surowicy krwi, przy równoczesnym wyrównaniu poziomu białka całkowitego. W okresie jesiennym poziom białka całkowitego utrzymuje się na ogół w granicach przeciętnej rocznej wartości, tj. około 6 g%. Zwiększa się on ponownie w marcu, a następnie obniża wczesną wiosną.”

*    *    *

Quantitative changes in the circulating blood of tench (Tinca tinca (L.)) in the annual cycle T. Einszporn-Orecka, Polskie Arch. Hydrobiol., 17(30), (4), 435-444 (1970) 18 refs (Dep. Ichthyol., Fac. Fish., Kazimierza, Królewicza 3, Szczecin, Poland)

ABSTRACT. Morphological blood examinations on 320 tenches (162 ♂♂ and 158 ♀♀) during 10 months proved the direct effect of reproduction cycle on the amount of erythrocytes and leucocytes in the circulating blood. Especially among the ♀♀, during the spawning-season a considerable decrease of the number of erythrocytes,  hemoglobin and hematocrit’s index takes place. Besides an intensive leucocytosis is observed during that period. In the other part of the year, with the exception of Jan. the number of erythrocytes is higher in ♂♂. Whereas other parameters such as mean vol blood cells, mean conc and hemoglobin content in one erythrocyte are higher in ♂♂.

 

*    *    *

Einszporn-Orecka, T. 1970. Quantitative changes in the circulating blood of tench (Tinca tinca (L.)) infested by Ergasilus sieboldi Nordm. Pol. Arch.  Hydrobiol. 17 (30/4): 463-481.

„(…) Greater protein demand of infested tenches at a relatively small invasion may be replenished after a longer feeding period in autumn. Simultaneously it seems that the influence of parasites is much smaller in late autumn than in other seasons of the year e.g. spring and summer. And in the same conditions the albumin amount may be balanced with the control level, which shows that hypoalbuminemia is mainly connected with a shortage of nutritious proteins at a simultaneous quickening of the catabolism of albumins.

Rearrangements of serum proteins within globulin fractions are regarding to: increase of α2-globulins, and partly of β at a simultaneous decrease of γ-globulins or increase of γ-fraction and a decrease of proteins from the α2-group and β-globulins. Increase of α2-fraction is connected with the inflammatory state and increased destruction of erythrocytes by constant extravasation of blood in the gill. More frequently occurring separation of proteins with a characteristic increase of α2-fraction proves about the severe state of inflammation of gill caused by Ergasilus sieboldi. This disease may also take the form of chronic gill inflammation: then it may be characterized by an increased synthesis of γ-globulins, which is probably due to the formation of antibodies in the organism of infested tenches.

6. STRESZCZENIE

Pasożyty Ergasilus sieboldi Nordm., nawet przy stosunkowo nieznacznym zarażeniu (200-1000 sztuk), wywołują u linów niedokrwistość, która wyraża się zmniejszeniem liczby erytrocytów we krwi obwodowej, częściowo hemoglobiny i obniżeniem wskaźnika hematokrytu. Powodują ponadto niedobór białka całkowitego w surowicy krwi (hipoalbuminemię) oraz przegrupowania w obrębie frakcji globulinowych. Obraz tych zmian jest wyraźniejszy u samców lina, ponieważ są one wrażliwsze na oddziaływanie pasożytów niż samice.

Zwiększone zapotrzebowanie na białko u linów zarażonych, przy stosunkowo niewielkiej inwazji, może być uzupełnione po okresie dłuższego żerowania w jesieni. Równocześnie wydaje się, że wpływ pasożytów jest późną jesienią znacznie mniejszy niż w innych porach roku np. wiosną lub latem. Podobnie w tych samych warunkach, ilość albumin może być wyrównana do poziomu kontrolnego, co sugeruje, że hipoalbuminemia wiąże się głównie z niedoborem białek pokarmowych przy równoczesnym przyspieszeniu katabolizmu albumin.

Przegrupowania białek surowicy w obrębie frakcji globulinowych dotyczą: wzrostu α2-globulin, częściowo β przy równoczesnym obniżeniu γ-globulin lub zwiększenia frakcji γ i spadku białek z grupy α2 i β-globulin. Wzrost frakcji α2 związany jest ze stanem zapalnym oraz wzmożonym niszczeniem erytrocytów na skutek stałego wykrwienia w skrzelach. Częściej występujący rozdział białek z charakterystycznym zwiększeniem frakcji α2 świadczy o  nasileniu ostrej formy stanu zapalnego skrzeli w wyniku oddziaływania pasożytów Ergasilus sieboldi. Schorzenie to przybiera również formę  przewlekłego zapalenia skrzeli: cechuje go, być może, wzmożona synteza γ-globulin, związana między innymi prawdopodobnie z tworzeniem przeciwciał w organizmie linów zarażonych.”

2013/08/03 | Supplementum

Suplement LXXVIII

Roczniki Wyższej Szkoły Rolniczej w Poznaniu, XXII (1964), ss. 89-100.

JÓZEF KAJ, JAN KOŁACKI, BOGDAN WŁOSZCZYŃSKI

PRÓBA OKREŚLENIA PŁODNOŚCI LINA (TINCA TINCA L.)
 Z JEZIOR GORZYŃSKICH

Z Katedry Rybactwa

 
Lina zaliczyć można do tych gatunków ryb, których biologia rozrodu, w warunkach zbiorników jeziornych, jest stosunkowo mało znana.

Przedmiotem niniejszej pracy jest przedstawienie wyników badan nad płodnością tego gatunku, pochodzącego z dwóch różnych typów biologicznych zbiorników jeziornych. Dodatkowo zebrano dane odnoszące się do wieku, w którym lin osiąga pierwszą dojrzałość płciową, terminu i miejsc tarłowych.

Materiał i metodyka badań

Materiał do badan pozyskano z jezior Gorzyń i Młyńskie, położonych w powiecie międzychodzkim w województwie poznańskim. Jezioro Górzyńskie jest zbiornikiem mezotroficznym [1]. Zbiornik ten posiada 80,1 ha powierzchni; głębokość maksymalna wynosi 34, a średnia 14,75 metrów. Jezioro Młyńskie, o powierzchni 56,0 ha, głębokości maksymalnej 6,6 i średniej 2,61 metrów zaliczyć należy do zbiorników silnie zeutrofizowanych.

Do badań pobrano samice nie wykazujące ubytków ikry, złowione od momentu rozpoczęcia tarła do jego zakończenia (czerwiec, lipiec 1960 r.). Gonady złowionych osobników znajdowały się w V i VI stadium dojrzałości według skali Maiera. Wiek określano na podstawie łusek, pobranych z drugiego rzędu nad linią boczną, na granicy wysokości zakończenia płetwy grzbietowej, a przed początkiem płetwy odbytowej. Wiek i liczebność zbadanych osobników podaje tabela 1.

Tabela 1

Wiek badanych osobników

Jezioro Gorzyń                      Jezioro Młyńskie

Wiek       N     Udział %       Wiek      N      Udział %

4              2       6,5               4        —        —
5              1       3,2               5        1        1,9
6              4       12,9             6        6       11,5
7              8       25,8             7        8       15,4
8              8       25,8             8       10       19,2
9              3        9,7              9       17       32,7
10            3        9,7             10        7       13,5
11            1        3,2              11        3        5,8
12            1        3,2             12       —         —

Razem     31       100,0     Razem     52      100,0

Złowione osobniki ważono z dokładnością do 1 grama, pomiarów liniowych (długości całkowita i ciała ) dokonano z dokładnością do 5 mm.

Średnicę ikry obliczano z 30 ziaren, pobierając po 10 ziaren z tylnej, środkowej i przedniej partii gonad, średnicę ikry mierzono dwukrotnie, przed i po zaplemnieniu. Jako ikrę zaplemnioną przyjęto ikrę, która przebywała przez 30 minut w wodzie.

Liczebność ikry obliczano ze stosunku wagowego 100 ziaren ikry odważonej na wadze torsyjnej i wagi gonad pozbawionych osłonki jajnikowej, ważonych z dokładnością do 0,1 grama.

Miejsce i terminy tarła

Liny wybierały do tarła miejsca zaciszne nie narażone na falowanie wody, porosłe obficie roślinnością podwodną. Tarło odbyło się w strefie litoralnej, na głębokości 0,5 – 3,0 metrów. Początek tarła zaobserwowano, gdy woda osiągnęła temperaturę + 19,0 do + 20,0°C.

W Jeziorze Młyńskim tarło odbyło się od 8 VI do 13 VII, a w Jeziorze Górzyńskim od 27 VI do 16 VII 1960 roku.

Dojrzewanie płciowe

 
Ze względu na brak w pozyskanym materiale samic trzyletnich (trudno jest określić dolną granicę wieku samic, osiągających po raz pierwszy dojrzałość płciową. W materiale stwierdzono natomiast obecność samic cztero- i pięcioletnich, których gonady znajdowały się w I i II stadium dojrzałości według skali Maiera. Można więc przyjąć, że w omawianych zbiornikach, samice lina osiągają pierwszą dojrzałość płciową w czwartym i piątym roku życia.

Powtarzalność tarła

U kilku osobników z jeziora Gorzyń stwierdzono zróżnicowanie koloru gonad. Na całej długości w części dobrzusznej gonady miały zabarwienie zielonawożółte, a w części dogrzbietowej białawe. Zróżnicowanie koloru było wynikiem różnego stopnia dojrzałości ikry. Stwierdzono poza tym obecność ikry niedojrzałej, o różnej średnicy, rozrzuconej wśród ikry dojrzałej. U samic posiadających już zwiotczały jajnik, wypełniony płynem  surowicznym, zaobserwowano występowanie dojrzewającej ikry. Samice, które już odbyły tarło nie posiadały ikry w gonadach. Podobnego zjawiska nie zaobserwowano u samic lina z jeziora Młyńskiego.

Na podstawie powyższych obserwacji stwierdzić można, że u lina z jeziora Gorzyń istnieje tarło sekwentne.

Gonady

a) Kolor. Osłonka jajnikowa posiada kolor taki sam, jak dojrzała ikra.

b) Ciężar. Ciężar gonad wzrasta z wiekiem, długością całkowitą, długością i ciężarem ciała. Gonady stanowią u osobników z jeziora Gorzyń średnio 9,24, a z Jeziora Młyńskiego średnio 8,12 procent ciężaru ciała.

Cechy ikry

a) Kolor. Dojrzała ikra lina jest przezroczysta, koloru szarozielonkawego lub zielonkawożółtego. W dojrzałych oocytach widać plamkę żółtkową, o zabarwieniu pomarańczowym. Niedojrzała ikra jest nieprzezroczysta, koloru białego, o średnicy 0,2 – 0,4 mm.

b) Średnica. Ikra lina jest kształtu kulistego. Średnica ikry przed zaplemnieniem waha się w granicach 0,820 – 1,000 mm. Przeciętna średnica ikry samic lina z jeziora Gorzyń wynosi 0,913, a z Jeziora Młyńskiego 0,891 mm. Średnica ikry po zaplemnieniu waha się w granicach 1,032 – 1,221 mm. Przeciętna średnica ikry samic z jeziora Gorzyń wynosi 1,089, a z Jeziora Młyńskiego 1,103 mm. W pierwszym przypadku średni przyrost wynosi 0,176, a w drugim 0,212 mm.

Płodność

Na podstawie zebranego materiału obliczono płodność absolutną i względną. Dane te podają tabele 2 – 5. Analizując powyższe tabele stwierdzamy:

1. Duże wahania osobnicze płodności absolutnej w granicach tego samego wieku, klas wagowych i długościowych (długość całkowita i ciała ). Maksymalną osobniczą płodność absolutną osiągają samice z Jeziora Młyńskiego w wieku ośmiu i dziewięciu lat względnie osobniki o ciężarze 501 – 600 g, długości całkowitej 296 – 340 mm i ciała 236 – 300 mm. Podobną płodność osiągają z jeziora Gorzyń w wieku jedenastu i dwunastu lat względnie osobniki o ciężarze 800 – 830 g, długości całkowitej 351 – 425 mm i ciała 311 – 360 mm.

2. Średnia płodność absolutna u samic pochodzących z obu zbiorników wzrasta z wiekiem, ciężarem i wymiarami (długość całkowita i ciała).

3. Pogłowie samic lina z mezotroficznego jeziora Gorzyń posiada wyższą średnią płodność absolutną niż samice z eutroficznego Jeziora Młyńskiego.

4. Duże wahania osobnicze płodności względnej w granicach tego samego wieku, klas wagowych i długościowych (długość całkowita i ciała) W tym samym wieku, przy tym ciężarze i tych samych wymiarach długościowych, samice z jeziora Gorzyń charakteryzują się wyższą płodnością względną niż samica z Jeziora Młyńskiego.

5. Samice z Jeziora Młyńskiego osiągają maksimum średniej płodności względnej w szóstym, a z jeziora Gorzyń fakt ten ma miejsce u osobników 4 – 6 i 9 – 10-letnich.

6. Maksymalną średnią płodność względną osiągają samice z Jeziora Młyńskiego przy ciężarze 171 – 300 g i 501 – 600 g, a z jeziora Gorzyń przy ciężarze 200 – 300, 351 – 400 i 501 – 550 g.

7. Przyjąć można, że samice z Jeziora Młyńskiego osiągają maksymalną średnią płodność względną przy 221 – 265 mm długości całkowitej i 181 – 225 mm długości ciała a z jeziora Gorzyń odpowiednio 351-373 mm i 221 – 330. Zwraca uwagę fakt, że płodność względna samic lina, pochodzących z obu zbiorników, jest mniej więcej ta sama, tak w odniesieniu do długości całkowitej jak i ciała. Istniejąca różnica jest stosunkowo nieznaczna i wynosi 33 000 ziaren ikry na korzyść samic z jeziora Gorzyń.

Dyskusja nad wynikami

Przeprowadzone obserwacje nad tarłem lina, w warunkach zbiorników naturalnych, zróżnicowanych pod względem biologicznym, wykazały, że decydującym czynnikiem o rozpoczęciu tarła jest temperatura wody +19 do +20°C. Wyniki obserwacji potwierdzają dane Pliszki [4] i Starmacha [8]. Wpływ temperatury powoduje prawie trzytygodniowe przesunięcie terminu rozpoczęcia tarła w jeziorze Gorzyń, w porównaniu z Jeziorem Młyńskim.

W obu zbiornikach biorą udział w tarle naturalnym samice cztero- i pięcioletnie. Minimalne wymiary długościowe u samic z Jeziora Młyńskiego: 190 – 205 mm długości całkowitej i 165 – 180 mm długości ciała, a z jeziora Gorzyń odpowiednio 201 – 225 i 171 – 190 mm. Minimalny ciężar samic z Jeziora Młyńskiego wynosi 121 – 170 g, a z jeziora Gorzyń 120 – 200 g. Według Baucha [1] i Starmacha [8] samice osiągają dojrzałość płciową w trzecim roku życia przy długości całkowitej 180-300 mm.

Gonady posiadają taką samą barwę jak ikra. W kilku przypadkach stwierdzono zróżnicowanie koloru ze względu na obecność ikry o różnym stopniu dojrzałości. Gonady stanowią u samic z Jeziora Młyńskiego średnio 8,12, a z jeziora Gorzyń średnio 9,24 procent ciężaru ciała. Solewski [6] podaje, że u samic lina pochodzących z stawów, gonady stanowiły w czerwcu 6 – 7,1 a w lipcu 10,8 – 17,0 procent ciężaru ciała.

Dojrzała ikra jest przezroczysta, koloru koloru szarozielonkawego, niedojrzała zaś białawego. Średnica ikry przed zaplemnieniem wynosi 0,891 (Jezioro Młyńskie) – 0,913 (jezioro Gorzyń), a po zaplemnieniu odpowiednio 1,103 i 1,089 mm. Niedojrzała ikra posiada średnicę 0,2 – 0,4 mm. Wymiary ikry zgodne są z danymi Starmacha [8], wyższe są natomiast od danych Solewskiego [6].

Płodność absolutna samic z Jeziora Młyńskiego waha się w granicach 25 625 – 113 437, średnio 86 839, a jeziora Gorzyń 26 666-357 140, średnio 131 105 ziaren ikry. Płodność względna samic z Jeziora Młyńskiego mieści się w granicach 120 190 – 323 675, średnio 264 074, a z jeziora Gorzyń natomiast 248 099 – 425 164, średnio 297 570 ziaren ikry. Bauch [1], Smolian [5], Staff [7] i Starmach [8] podają, że płodność absolutna samic lina wynosi 300 000 ziaren ikry. Według Pichu [3] płodność absolutna tego gatunku wynosi 439 700, a płodność względna 503 000 ziaren ikry.

Reasumując stwierdzić trzeba, że typ biologiczny zbiornika wywiera wpływ na termin rozpoczęcia tarła, średnicę ikry i płodność absolutną tego gatunku.

WNIOSKI

1. Lin odbywa tarło przy temperaturze wody + 19 do 20°C.

2. W tarle brały udział samice cztero- i pięcioletnie. Minimalna długość całkowita, w przypadku samic z Jeziora Młyńskiego, wynosiła 190 – 205 mm, a w przypadku jeziora Gorzyń 201 – 225 mm. Minimalny ciężar ciała wynosił odpowiednio 121 – 170 i 120 – 200 g.

3. Gonady stanowiły u samic z Jeziora Młyńskiego średnio 8,12, a z jeziora Gorzyń 9,24 procent ciężaru ciała.

4. Średnica ikry po zaplemnieniu wynosi 1,089 jezioro Gorzyń, 1,103 mm Jezioro Młyńskie.

5. Płodność absolutna samic z Jeziora Młyńskiego wynosi średnio 86 837, a z jeziora Gorzyń 131 105 ziaren ikry.

6. Płodność względna samic z Jeziora Młyńskiego wynosi średnio 264 074, a z jeziora Gorzyń 297 570 ziaren ikry.

LITERATURA

1. Bauch G., Die einheimische Süsswasserfische. Neumann Verlag. Radebeul-Berlin 1955, Wyd.3, str. 88-89.

2. Kaj J., Sieja jezior Międzychodzkich PTPN Prace Komisji Roln. i Leśnych, 1955. t.II, z. 9, str. 30.

3. Pichu E. P., K woprosu ob otnositielnoj plodowitosti ryb. Biołogija wnutriennych wodojemow Pribałtiki, Akademija Nauk SSSR, Moskwa-Leningrad, 1962, str.93.

4. Pliszka Fr., Spostrzeżenia nad wpływem warunków rozrodu ryb jeziornych, Polskie Archiwum Hydrobiologii 1953, t.I, str. 165-188.

5. Smolian K., Merkbuch der Binnenfischerei, Berlin 1920, t.I, str. 135.

6. Solewski W., Stan gruczolów płciowych u lina (Tinca tinca L.) w cyklu rocznym. Zakład Biologii Stawów PAN 1957, Biuletyn 4, str. 25-73.

7. Staff F., Ryby słodkowodne Polski. Trzaska, Evert i Michalski, Warszawa 1950, str. 147.

8. Starmach К., Chow linów w stawach, PWRiL Warszawa 1951, str. 1-134.

  J. Kaj, J. Kołacki, E. Włoszczyński

AN ATTEMPT TO DEFINE THE PROLIFICACY OF THE TENCH
 (TINCA TINCA L.) FROM GORZYŃSKI LAKES

Summary

As observation of the spawning of the tench, carried out in differentiated conditions from the biological view point of water reservoirs, has shown that the decisive factor for the beginning of spawning is the temperature of the water +19 — +20°C. This fact causes a retardation of about three weeks of the term of spawning in the mesotrophic lake Gorzyń as compared to the eutrophic lake Młyńskie.

In the spawning females four and five years old take part, having a total length of minimum 190 (lake Młyńskie) and 201 mm (Lake Gorzyń). The minimal weight amounts respectively to 121 – 170, 120-200 g.

The mature spawn of the tench is transparent, green-greenish. The diameter of the spawn before insemination amount on the average to 0,891 mm for females from lake Młyńskie and to 0,913 from lake Gorzyń. After insemination, the diameter of the spawn amounts respectively 1,103 and 1,089 mm. The gonads constitute on the average 8,12% (lake Młyńskie) and 9,24% (lake Gorzyń) of the weight of the body.

The absolute prolificacy of females from lake Młyńskie amounts on the average to 86,839 grains of spawn (limits 25 625 – 113 437) and from lake Gorzyń to 131 105 (limits 26 666 – 357 140).

Relative prolificacy of females from lake Młyńskie amounts on the average to 264 074 grains of spawn (limits 120 190 – 323 675) and from lake Gorzyń to 297 570 (limits 248 099 – 425 164).

The biological type of the reservoir exerts an influence on the term of the beginning of spawning, on the diametr of the spawn and on the absolute prolificacy.

И. Кай, И. Колацки, В. Влощински

ИСПЫТАНИЕ ОПРЕДЕЛЕНИЯ ПЛОДОВИТОСТИ ЛИНА
(TINCA TINCA L.) ИЗ ГОЖИНСКИХ ОЗЕР

Резюме

Наблюдение икрометания лина, проведенное в дифференцированных условиях по отношению биологических водоёмов, обнаружило, что решающим фактором о начале икрометания это температура воды +19 — +20°С. Этот факт вызывает около трехнедельное опаздание срока икрометания в мезотрофическом озере Гожинь, по сравнению с евтрофическим оэером Млынское.

В икрометании берут участие четыре и пятилктние самки, при полной длине, минимальной 190 (озеро Млынское) и 201 мм (озеро Гожинь). Минимальная тяжесть составляет соответственно 121 – 170, 120 – 200 г.

Спелая икра лина прозрачная, серо-зеленоватого цвета. Дияметр икры до оплодотворения составляет в среднем 0,891 мм для самок из озера Млынское, а 0,913 из озера Гожиньске. После оплодотворения диаметр икры соответственно 1,103 и 1,089 мм. Гонады составляют в среднем 8,12 (озеро Млынске) и 9,24 (озеро Гожинь) процент тяжести тела.

Абсолютная плодовитость самок из озера Млынское составляет в среднем 86 839 (предел 25 625 – 113 437) а из озера Гожинь 131 105 (предел 26 666 – 357 140, зерен икры.

Относительная плодовитость самок из озера Млынское составляет в среднем 264 074 (предел 120 190 – 323 675) а из озера Гожинь 297 570 (предел 248 099 – 423 164) зерен икры. Биологический тип водоёма влияет на срок начала икрометания, диаметр икры и абсолютную плодовитость.

 

2013/08/02 | Supplementum

Suplement LXXVII

Pliszka Fr. 1954. Spostrzeżenia nad wpływem warunków rozrodu ryb jeziorowych na liczebność populacji ich stadiów młodocianych (The effect of spawning conditions in lakes on the survival rate of juveniles). Polskie Archiwum Hydrobiologii [Polish Archives of Hydrobiology]. T. 1 (XIV), PWN, Warszawa 1953, p. 165-188 [Engl. summ.].

 

Warunki rozrodu lina

Lin w jeziorach mazurskich trze się od ostatnich dni czerwca do drugiej połowy lipca. Charakterystyczne jest kilkakrotne przystępowanie do tarła tych samych osobników w kilkudniowych odstępach. Ikra lina dojrzewa partiami. Za jednym razem samica wydala średnio 15 — 20% ikry. W Harszu lin trze się małymi grupkami po parę osobników w ciepłe, słoneczne i bezwietrzne dni na obfitych łąkach podwodnych w różnych partiach jeziora.

Okres inkubacji przy temperaturze około 20° wynosi około 3 dni. Jednocześnie prowadzone obserwacje w akwariach wykazują, że larwy bezpośrednio po wylęgnięciu się podpływają ku górze, a później opadają ku dnu napotykając po drodze liście roślin, do których przyczepiają się lepką wydzieliną gruczołu głowowego. Wiszą one pionowo i nieruchomo, przylepione bezpośrednio do liścia partią czołową, albo też zwisają na długiej do paru cm i trudno dostrzegalnej nitce — wydzielinie gruczołu. Przy poruszaniu roślin lub wody larwy przytwierdzone bezpośrednio do liści często szybko opuszczają się jak pająk na pajęczynie i zwisają na nitce. W tydzień po wylęgnięciu się larwy lina zaczynają pływać i aktywnie żerować.  Zapłodnionych jaj stwierdzono 87 — 99%. Żywych jaj było w końcu rozwoju embrionalnego 86 — 92%.

Spawning Conditions of the Tench

Spawning of the tench in Mazurian Lakes occurs between the end of June and the second half of July. Characteristic is the repeated spawning of the same specimens in several day intervals. The eggs of the tench mature in portions. Each time the female ejects on the average 15-20 percent of the roe. In Lake Harsz, the tench reproduced in small groups consisting of a few specimens in warm sunny and windless days upon the abundant submerged plants in different parts of the lake.

The incubation period at 20°C lasted for 3 for 3 days. Parallel observations made in aquaria revealed that tench larvae immediately on hatching went up to the surface, but later began to settle on the bottom and by means of a viscous secretion of the head gland attached themselves to the leaves of plants encountered on the way. They remained suspended vertically and completely immobile with their anterior glued on directly to the leaves. Alternatively, they were suspended by a hardly perceptible thread a few cm long secreted by a gland. When the plants were disturbed or the  or the water stirred, the larvae directly glued on to the leaves descended quickly like a spider along the secreted thread. A week after hatching the larvae began to move about and actively feed. Fertilized eggs accounted for 87—99 percent of the total. There were between 86 and 92 percent of living eggs observed at the final stage of embryonic development.

Tabela 6

Przebieg rozwoju jaj i larw lina na tarliskach jeziora Harsz w r. 1951
Development of eggs and larvae of tench in spawning places of lake Harsz in 1951

.
Data  Temp. wody   Bruzd-                                     Wcze-       Zaawan-   Wcze-      Za-
.                          kowa-                                       sny       sowany         sne          awan-
.                           nie                                          zarodek   zarodek    larwy        sowane
.                                                                                                                      larwy             % żywych

Date   Temp. of   Cleavage  Morula        Gastrula   Early        Late         Early        Late          larvae % of
.           water                                                      embryo     embryo   larvae     larvae                  living

2. VII.  20,5              +             +                                                                                                   99
3. VII.  21                                                +           +                                                                   93-97
4. VII.  23                                                                            +                                                   86-92
5. VII.  22                                                                            +               +
6. VII.  20,5                                                                         +               +
8. VII.                                                                                                   +
11. VII.                                                                                                 +              +

 

*     *     *

Steć Janusz. 1966: Ichtiofauna zbiorników wodnych okolic Rejowca. Annales UMCS, Sec. C, 21: 131-141.

 

Tinca tinca (L.) występuje we wszystkich zbiornikach wód stojących badanego terenu, zamieszkuje zbiorniki płytkie, zamulone, obficie porośnięte roślinnością. Najczęściej przebywa (20) wśród takich roślin jak: Elodea, Myriophyllum, Potamogeton i Stratiotes.

T. tinca jest rybą mało wybredną со do warunków bytowania, zamieszkuje zbiorniki cierpiące na „przyduchę” (okresowy brak tlenu), znosi duże wahania odczynu wody; łowiono ją w stawach o pH wody 9,2 i 4,1. Największą aktywność przejawia w temperaturze wody od 20 do 22°C. Latem w okresie wysokich temperatur schodzi do głębszych partii zbiornika, a w temperaturze wody 24°C przestaje żerować i przebywa bez ruchu wśród roślin przy dnie.

T. tinca żyjący w różnych warunkach ekologicznych różni się stosunkiem longitudo corporis (maksymalna długość do maksymalnej wysokości patrz tab. 4).

Tab. 4. Zmiana wygrzbiecenia ryb Tinca tinca w zależności od warunków biologicznych w różnych zbiornikach
Unterschiede im Höhenwuchs bei Tinca tinca in verschiedenen Gewässertypen

.                                    Torfianki                                 Stawy karpiowe
.                                 Torfgewässer                               Karpfenteiche
Wiek
Alter                               I        II        III           I      II      III       IV

Klasa długościowa         do 8    10      16      do 8     10      16     25
Langen klasse
Stosunek l. c.              1:3,6   1:3,8   1:3,7   1:3,0   1:3,0   1:3,1   1:2,9

20. Sawaniew A. A.: Żyżń i łowla priesnowodnych ryb. Kijów 1930.

 

*     *     *

Kokurewicz Bogusław. 1981. Effect of different thermal regimes on reproductive cycles of tench Tinca tinca (L.). Part VII. Embryonal development of progeny. Pol. Arch. Hydrobiol. 28. 243—256.

5. SUMMARY

Artificially fertilized eggs of tench from ponds with different thermal regimes were incubated at various constant temperatures ranging from 15 to 34°C. Experiments were carried out over two years on the embryonal development of eggs from six batches taken from heated ponds and from three batches from a control pond.

The quality of the gametes has a decisive influence on the survival of embryos and resistance to extreme incubations temperatures. Temperatures of about 17 to 30°C are favourable for normal embryonal development of at least part of the larvae, irrespective of the thermal past of the parents. Tolerance to high temperatures during incubation of even up to 32°C is greater in embryos originating from spawners  living in heated ponds. Resistance of embryos to high temperature is probably established at the last oogenesis stages. The tench appears to be a plastic species with the possibility of changing thermal tolerance at higher water temperatures.

6. STRESZCZENIE

Zapłodnioną sztucznie ikrę lina, pochodzącą ze zbiorników o zróżnicowanej termice (stawy grzane i kontrolne), inkubowano w różnych stałych temperaturach, w granicach od 15 do 34°C. Przeprowadzono eksperymenty nad rozwojem zarodkowym, z ikry pochodzącej z sześciu miotów z wód grzanych i z trzech miotów z wód kontrolnych.

Stwierdzono wpływ jakości produktów płciowych na przeżywalność zarodków w skrajnych temperaturach. Temperatury od około 17 do 30°C były sprzyjające dla normalnego rozwoju zarodkowego przynajmniej części ikry, niezależnie od przeszłości termicznej rodziców. U zarodków pochodzących od tarlaków przebywających w wodach ogrzanych, zwiększa się tolerancja na wysokie temperatury w okresie inkubacji, nawet do około 32°C. Uodpornienie zarodków na wysokie temperatury, związane jest prawdopodobnie z ostatnimi okresami gametogenezy. Lin wydaje się być gatunkiem plastycznym, z możliwością zmiany tolerancji termicznej w wyższych temperaturach wody.

*     *     *

GRABDA, E., J. GRABDA and K. WIERZBICKI 1961. Pasożyty i choroby ryb w Jeziorze Wdzydze. Parasites and fish diseases in Wdzydze Lake, Roczn. Nauk Roln. 93-D: 239-266 [English summary on pp. 245-264]

Lin — Tinca tinca (L.) Spośród znalezionych u lina 6 gatunków* pasożytów jedynie 2 występują w większej liczbie, a mianowicie Asymphylodora tincae i Ergasilus sieboldi (tab. 3). Asymphylodora tincae jest pospolitym specyficznym pasożytem lina, pojawiającym się często masowo zwłaszcza u młodszych roczników lina, u których może wywoływać zmiany zapalne w śluzówce jelita. Dla Ergasilus sieboldi lin jest głównym żywicielem z wielu gatunków ryb, które pasożyt atakuje. Maksymalna liczba pasożytów znaleziona na skrzelach 1 ryby w jeziorze nie jest wielkością wysoką dla lina, u którego 500 — 2000 egzemplarzy Ergasilus nie należy do rzadkości. Często nawet tak silnie zarażone liny nie wykazują zmian zewnętrznych jak wychudzenie a giną wskutek uduszenia w okresie dłuższych upałów i odtlenienia wody. Znane są przypadki jeszcze silniejszej inwazji. W 1959 r. w jeziorze  Radomno (pow. Iława) w czerwcu pojawiła się ergasiloza i wystąpiło znaczne śnięcie linów, u których znajdowano do 5400 E. sieboldi u jednej ryby (badania własne). Podobnie Lajman (1949) podaje przykłady znajdowania po 5000 — 6000 egzemplarzy u linów. Jak podano wyżej (tab. 4), E. sieboldi w jeziorze Wdzydze jest mocno rozpowszechniony. Znaleziono go na rybach należących do 8 gatunków, z których poza linem najsilniej opanowane były troć, leszcz i szczupak.

*Diplostomum spathaceum  (Rud., 1819), Tylodelphys clavata (Nordm., 1832), Asymphylodora tincae (Modeer, 1790), Acanthocephalus lucii (Müller, 1776), Neoechinorhynchus rutili (Müller, 1780), Ergasilus sieboldi Nordm., 1832

*     *     *

WALUŚ TADEUSZ, NOWAK WOJCIECH.: Obserwacje nad zastosowaniem agregatu prądotwórczego do połowu ryb w jeziorze. Rocz. Nauk Roln., t. 91, ser. H, z. 1, 1969, B5, s. 189—204

Lin. Połów lina jest znacznie łatwiejszy niż węgorza i karpia. Liny porażone prądem dają się podprowadzić elektrodą na czystą wodę. Odmienną cechą tego gatunku jest ruch rotacyjny w polu elektrycznym, skierowany w stronę elektrody (ryby zataczają koła). Głównym miejscem przebywania linów jest trzcina zmieszana z pałką, przy dnie lekko mulistym. Ryby te są często zgrupowane po kilka sztuk w jednym miejscu.

*     *     *

Zachwieja J. : Obserwacje nad całkowitym zanikiem tlenu w jeziorze Warniak podczas zimy 1959-60, „Pol. Arch. Hydrob.”, t. XIII, 1966, s. 29-42.

„ Pierwsze oznaki wyraźnego zaniepokojenia i śnięcia ryb zaobserwowano 1 lutego przy następujących ilościach tlenu na stanowisku 3: powierzchnia — 2,1 mg/l, 1m — 1,5 mg/1, 2m — 0,5 mg/l, 3m — 0,1 mg/l. W tym czasie snęła płoć (Rutilus rutilus L.) po dostaniu się do zestawionych żaków, które nie pozwalały na przemieszczenie się do górnych warstw wody o wyższej koncentracji tlenu.

Wynika z tego, że płoć wytrzymywała zaledwie kilkanaście godzin w wodzie o zawartości tlenu od 0,1 mg/l do 1,1 mg/l. Masowe gromadzenie się przy dopływie płoci, linów (Tinca tinca L.), okoni (Perca fluviatilis L.) i szczupaków (Esox lucius L.) nastąpiło 6.II.60 i trwało do 9.II.60 przy następujących zawartościach tlenu na stanowisku 3: powierzchnia 1,3 mg/l, 1m — 0,8 mg/l, 2m — 0,3 mg/l, 3m — 0, 1 mg/l. Ciężar śniętych linów przeważnie wahał się od 150 g do 400 g. Ponadto spotykano śniętego drobnego lina oraz narybek. Do 16.II.60 obserwowano pojedyncze śnięcia płoci i drobnych linów. W pobliżu odpływu w przerębli zauważono lina (ca 150 g) tak bardzo osłabionego, że po przewróceniu go do góry brzuchem nie mógł już odzyskać normalnej pozycji. Z przyczyn obiektywnych bardzo trudno ustalić, czy wszystkie ryby w jeziorze wysnęły. Teoretycznie powinny wszystkie ryby zginąć, w rzeczywistości jednak na pewno nie zginęły. Dowodem na to są odłowy dokonane bezpośrednio po zejściu pokrywy lodowej.”

Zestawienie wyników

1. Podczas zimy 1959/60 okres pokrywy lodowej trwał na jeziorze Warniak od 6.XII.59 do 14.IV.60, tj. 130 dni. Maksymalna grubość pokrywy lodowej wynosiła 65 cm, a śniegowej 30 cm.

2. Zawartość O2 w dniu 16.XII.59 w słupie wody 0 — 3m wynosiła 15,0 — 12,3 mg/l, a po upływie 86 dni, tj. 12.III.60, stwierdzono całkowite wyczerpanie tlenu, trwające od 12 do 14. III. 60.

3. Zużycie O2 na procesy oddechowe i utleniania gazów jeziornych wynosiło średnio 0,24 mg/l/dzień.

4. Dostawanie się tlenu pod lód warunkuje odwilż, w wyniku  której powstająca woda ze śniegu na lodzie i na brzegu przenika pod lód i opada do warstwy wody o takiej samej gęstości.

5. Zasadniczymi warunkami powstawania przyduchy jest okres trwania pokrywy lodowej, a szczególnie śniegowej, ich grubość i struktura. Najczęściej ulegają przydusze jeziora płytkie o głębokości maksymalnej nie przekraczającej zwykle 4 — 5 m, posiadające daleko posunięty stopień zeutrofizowania i prawie całkowite pokrycie dna przez roślinność naczyniową, zanurzoną.

6. Płocie (Rutilus rutilus L.) wytrzymywały zaledwie kilkanaście godzin w wodzie o zawartości tlenu od 0,1 mg/l do 1,1 mg/l. Masowe gromadzenie się ryb przy dopływie nastąpiło, gdy zawartość tlenu na powierzchni wynosiła 1,3 mg/l i nad dnem 0,1 mg/l.

7. Ichtiofauna oraz fauna denna nie wyginęły całkowicie.

8. Żywe osobniki planktonu skorupiakowego zginęły zupełnie w jeziorze.

Observations on the complete disappearance of oxygen in Warniak lake during the winter 1959/1960

Summary 

The study was made in the winter 1959/1960 during a winter-kill. Warniak lake, 39.52 ha in area, 581.280 m3 capacity, 3.20 m maximum depth, 1.50 m average depth, 990 m maximum length, 520 m maximum width, belongs according to the typology of Stangrnberg (1936) to the pond type, and according to Wiszniewski, to the eutrophic-polymyctic type. The lake has a small inlet in the form of a field dith, and  a relatively large outlet to Dgał Wielki lake. During the period 16 Dec. 1959 — 29 March 1960, samples were collected at various depths along the long axis of the lake (Fig. 1) for the examination of the oxygen content.

1. The period of ice cover on Warniak lake lasted from 6 Dec. 1959 to 14 April 1960 that is — 130 days. The maximum thickness of the ice-cover was 65 cm, and of snow-cover 30 cm.

2. On 16 Dec. 1959, the oxygen content in a water column ranging from 0 to 3 m, varied between 15.0 mg/1 and 12.3, and after 86 days, on 12 March 1960, was found to be completely exhausted until 14 March (Fig. 2).

3. The consumption of oxygen for respiration an primarily for the oxygenation of lake gases come on the average to 0.24 mg/1 per day.

4. The penetration of oxygen through the ice cover is determined by the thawing of snow upon the ice or the shore with the result that the water thus formed permeates through the ice and falls down to a water layer having the same density (Figs. 3 and 4).

5. The prime condition for the occurrance of winter-kill is the duration of the ice cover, and even more so, of the snow cover, their thickness and structure. Subject to winter-kill are most frequently shallow lakes with a maximum depth not exceeding as a rule 4 — 5 m, marked by high degree of eutrophicity, with the bottom almost entirely covered with vascular and submerged vegetation.

6. The roach (Rutilus rutilus L.) could endure water containing between 0.1 to 1.1 mg/1 O2 for no more than a dozen odd hours. Large-scale concentration of fish by the outlet took place when the oxygen content of the water surface fell to 1.3 mg/1 and just above the bottom, to 0.1 mg/1.

7. Ichthyofauna and bottom fauna did not perish entirely as a sequence of described winter-kill. Crustacean plankton in the Warniak lake  disappeared completely.

*     *     *

Epler P. 1971. Oddziaływanie zanieczyszczenia wód na ich ichtiofaunę. Post. Nauk Roln., 3: 71—94.

„O toksyczności innych związków fenolowych posiadających dwie grupy wodorotlenowe posiadamy wiadomości fragmentaryczne, jedynie Sollmann (1948) wspomina, że są bardziej toksyczne od fenolu, a Bandt (1958, 1955) wykazał, że stężenie progowe  parachinonu wynosi dla płoci, leszcza, karpia i lina odpowiednio 0,1, 0,2, 1,0 i 1,0 mg/l oraz że rezorcyna przejawia swoje toksyczne oddziaływanie w stosunku do płoci i karpia dopiero przy koncentracji 35 mg/l. Również ten sam autor określił próg toksyczności pirokatechiny dla ryb karpiowatych na 10 — 15 mg/l w zależności od gatunku, np. płoć 10,0 mg/l, a karp 15,0 mg/l. Najmniej toksycznymi związkami z grupy fenoli są: pirogallol, flucwgiucyna posiadające trzy grupy OH.”

 

„Pierwszym z naukowców, który podjął badania testowe nad cyjankami był Powers (1917) używając jako obiekt złotą rybkę.

W następnej kolejności problemem tym na większą skalę zajął się Aleksander i wsp. (1935), którzy natknęli się na to zagadnienie badając źródła zanieczyszczenia rzeki Tees. Określając wrażliwość smoltów łososia i pstrąga tęczowego na roztwór cyjnaku potasu, wykazali, że wrażliwość ich jest jednakowa, a próg toksyczności leży w okolicach 0,1 mg CN/l. Zaobserwowali również, że ryba umieszczona w roztworze cyjanku zachowuje się spokojnie.

W odpowiednim czasie, uzależnionym od koncentracji trucizny, ryba nagle traci równowagę, nie może przyjąć normalnej pozycji pozostając w położeniu bocznym z głową skierowaną do góry. Istotny także w przypadku zatrucia cyjankami był kolor skrzel, o wiele jaśniejszy niż u ryb nie zatrutych, co było spowodowane inaktywacją enzymów oddechowych. Ten jasnoczerwony kolce skrzel jest jednym z najważniejszych dowodów, że ryba została zabita przez cyjanki. Wykazano również, że toksyczność cyjanków spowodowana jest przez niezdysocjowane cząsteczki HCN, które posiadają większą siłę przenikania do tkanek niż jony zdysocjowane (Brinley 1927).

Wpływ pH na toksyczność cyjanków świetnie ilustruje doświadczenie Wuhrmana i Wokera (1948), którzy wykazali, że w roztworze zawierającym 0,66 mg CN/l koncentracja cząsteczkowego HCN przy pH 8,84 wynosiła 0,45 mg/l, przy obniżeniu pH do 8,12 koncentracja molekuralnego HCN wzrosła do 0,62 mg/l, a przy pH równym 7,58 wynosiła 0,66 mg/l.

Przy podanych powyżej założeniach kleń tracił równowagę po 94,70 i 54 min. Wuhrman (1952) badając wrażliwość strzebli, klenia, okonia i lina na toksyczne oddziaływanie cyjanków stwierdził, że próg toksyczności jest dla tych gatunków bardzo podobny i leży w granicach 0,1 — 0,2 mg/l, ale próg czasowy reakcji różnił się bardzo znacznie; dla okonia np. wynosił on ok. 4 min., a dla lina ponad 30 min. Autor badał również wpływ temperatury na toksyczność cyjanków w stosunku do lina, strzebli i pstrąga. Z danych tych wynika, że przy koncentracji cyjanków 0,5 mg/l wzrost temperatury z 5 do 20 °C skraca czas przeżycia dla pstrąga z 28 do 3 min., dla strzebli z 250 do 12 min. i dla lina z 270 do 90 min.

Zsumowane dane odnośnie wrażliwości niektórych gatunków ryb na cyjanki przedstawione jest w tab. 9. Jednak Southgate (1953) sugeruje, że bezpieczna koncentracja cyjanków w wodzie, w której ma się na dłuższą metę rozwijać normalne życie winna wynosić 0,01 mg/l.

Tabela 9

Wrażliwość niektórych gatunków ryb na cyjanki

.                Temperatura    Czas ekspo-        Koncentr.
Ryba                                 zycji w godz.      mg CN/l

Pstrąg tęcz.    17,5                 74                 0,07
Okoń                15                  17                  0,13
Strzebla          15                   10                  0,10
Lin                   15                  48                  0,20
Kleń                15                  48                  0,22

Wrażliwość na cyjanki jest również uzależniona od ilości rozpuszczonego w roztworze tlenu. I tak Downing (1954) badając czas przeżycia pstrąga tęczowego w stężeniach cyjanku potasu rzędu 0,105 — 1,55 mg/i wykazał, że wzrasta on wraz ze wzrostem ilości rozpuszczonego tlenu z 10 do 100% wartości nasycenia i że wpływ ten jest wyraźniejszy przy niższych koncentracjach trucizny.”

 *     *     *

Urbanowicz K., 1967: Ryby karpiowate Cyprinidae w materiałach wykopaliskowych z Gdańska (X-XIII w.). Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego, Ser. 2. z. 25, s. 57-75.

„Uwzględniając dzisiejszy stan wiedzy o biologii lina można przypuszczać, że rybacy gdańscy poławiali go nie tylko w pobliskich rzekach, lecz w rozlewiskach, starorzeczach i łachach, w jakie obfitowały okolice ówczesnego Gdańska. Według danych z 1938 r. lin stanowił tylko 1% połowów z dolnej Wisły, co Wyszesławcew [30] wiąże z uregulowaniem tego odcinka rzeki i zniszczeniem tarlisk. Natomiast w Warcie lin daje obecnie 4% połowów [19]. W Zatoce Puckiej, w zalewach Szczecińskim i Wiślanym gatunek ten zajmuje kolejne miejsce po leszczu i płoci, przez którą jest coraz bardziej wypierany [30].

Fot. 3: Praeoperculum lina — Tinca tinca (L.); wykopaliskowe z ryby o długości 42 cm i współczesne (27 cm)

Długość linów odtworzono na podstawie 220 kości, korzystając często z szablonów dla uzupełnienia ich konturów. Procentowe stosunki między klasami długości przedstawione są na wykresie 2. Najliczniejszą klasą tworzą ryby o długości 36—40 cm, a najmniej kości reprezentuje ryby małe, do 25 cm długości. Najwięcej kości dużych ryb znaleziono  w poziomach z X/XI w.: z tamtego okresu aż 41,9% kości pochodziło z ryb o wymiarach powyżej 40 cm.  Wymiary lina z Gdańska wykazują dużą zbieżność z wymiarami linów, których kości wykopano grodzisku Kamno [28]. Jednak w materiałach gdańskich ryby powyżej 41 cm długości stanowią 30%, a w grodzisku Kamno — tylko 15,4%. Benecke [4] przeciętne wymiary lina określa na 20—30 cm. Žukov [40] dla zbiorników Białorusi podaje jako maksymalne wymiary 26 cm. Bănărescu, [3] za przeciętne wymiary lina z terenów Rumunii przyjmuje 25—30 cm, maksymalną długość określając na 40 cm. Gąsowska [17] nic podaje w tej mierze bliższych danych wspominając tylko, że w naszych wodach lin niekiedy w wieku 7 lat osiąga 43 cm. Jeśli więc przyjąć dane Benecke [4], to aż 87% linów z Gdańska przekraczało przeciętne wymiary tego gatunku (wykres 2).

.              ////    /////
.             2,7% 10,4% 25,4%  30%  25,4%  6,3%
do 20cm 21-25 26-30   31-35 36-40 41-45 46-50 powyżej

Wykres 2. Klasy długości zestawione na podstawie materiałów osteologicznych lina (Tinca tinca (L.) z Gdańska, X—XIII w. Pola zakreskowane odpowiadają współczesnym przeciętnym wymiarom lina

Na fotografiach 2 i 3 zamieszczone są kości kilku większych linów. Średnie wymiary linów z Gdańska wynoszą 37.5 cm. Porównawczych współczesnych danych z terenów Polski nie znalazłam; z terenu Czechosłowacji Frank [16] podaje średnie wymiary lina z zaporowego zbiornika na Wełtawie — 28.8 cm. Podawane przez Lebiedieva [28] średnie wymiary lina ze wspomnianych już wykopalisk w grodzisku Kamno i w Starym Pskowie wynoszą 36 cm i 37 cm. Znaczna długość linów, których kości znaleziono w Gdańsku może być wynikiem selekcj łowionych ryb, ale też świadczy o dobrych warunkach biologicznych, zwłaszcza zaś troficznych.

Wiek linów trudny był do oznaczenia: grube, matowe kości zbrunatniały na skutek postępujących procesów mineralizacji. Pierwsze pierścienie przyrostów rocznych były zupełnie niewidoczne. Sądząc po długości ryb, wiele z nich przekroczyło 10 rok życia. Liny choć nie poławiane masowo były dla rybaków z wczesnośredniowiecznego Gdańska dość cenną zdobyczą ze względu na smaczne, tłuste mięso.”

*     *     *

ZAWISZA J., KARPIŃSKA-WALUŚ B. Wzrost ryb w jeziorze Wdzydze [Growth of   fishes in Lake Wdzydze]. Rocz. Nauk Roln., D-93, 187-188; 192-195. (In Polish).

LIN Tinca tinca (L.)

Liczebność populacji lina w jeziorze Wdzydze jest mała. Wskazują na to statystyki rybackie (Leopold, w przygotowaniu). W jeziorze Wdzydze tylko niewielkie partie mogą być uważane za typowe siedlisko lina. Wydaje się więc, że ten gatunek nie będzie i po zagospodarowaniu ważnym składnikiem połowów. Przy analizie wieku i tempa wzrostu ograniczono się do uzyskania danych o charakterze orientacyjnym. Wyniki zestawiono w tabeli 6.

Tabela 6

Wzrost długości i ciężaru ciała lina z jeziora Wdzydze
Length-weight growth of tench in Wdzydze-lakes

Grupy wieku               I       II      III     IV      V       VI
Age groups

Średnia dł. ciała (cm)  6,6  10,4  15,2  19,9  23,4  27,0
Long. corporis (mean)

Liczba osobników       20       20      20      20     15       11
Number of fish

±m                     0,186 0,268 0,563 0,305 0,452 0,651

Ciężar g               5       27      80      190     300      480
Weight

Lin przyrasta w jeziorze Wdzydze równomiernie i szybko, szczególnie do czwartego roku życia, kiedy osiąga długość ciała 20 cm i ciężar około 200 g. W późniejszych Jatach obserwuje się nieznaczne zahamowanie szybkości wzrostu; przyrosty ciężaru pozostają przy tym nadal bardzo wysokie.

 

Rys. 16. Zależność między długością a ciężarem ciała lina z jeziora Arklickie (krzywa) i jeziora Wdzydze (punkty)

Fig. 16. Relation between the weight and length of the body of tench from Arklickie-lake (curve and Wdzydze-lake (points)

Rys.  17. Wzrost lina z niektórych zbiorników polskich: 1 — Arklickie, 4 — Stręgiel, 3 — średnia dla jezior okolic Węgorzewa  (Zawisza, Antosiak 1960), 2 — Wdzydze

Fig. 17. Growth of tench in some Polish lakes: 1 — Arklickie lake,  4 — Stręgiel lake, 3 — „average” for lakes near Węgorzewo (Zawisza,  Antosiak 1960), 2 — Wdzydze lake

Odczyty wsteczne długości lina przeprowadzono wg metodyki podanej w pracy Zawiszy i Antosiak 1960). Ułatwia to porównanie tempa wzrostu tego gatunku z danymi zestawionymi w wspomnianej pracy.  Zależność między długością a ciężarem ciała układa się podobnie jak dla lina z jezior okolic Węgorzewa (rys. 16).

Lin z jeziora Wdzydze przyrasta nieco szybciej niż w większości jezior  mazurskich, szczególnie w pierwszych czterech — pięciu latach życia (rys. 17). Pozwala to na zaproponowanie próbnego wymiaru gospodarczego 30 cm l. c, 34 cm l. t. (ciężar 500 g). Powinien więc obowiązywać zakaz połowu linów mniejszych. Oznacza to, że łowione będą liny sześcio- i siedmioletnie. Przyjęcie sześcioletniego okresu rotacji hodowlanej może być pomocne przy ocenie efektywności ewentualnego zarybiania. Przy zarybianiu kroczkami wyniki powinny być widoczne po trzech, czterech latach. W przypadku intensywniejszego niż obecnie zarażenie lina przez Ergasilus sieboldi (Grabda i inni, 1961) wymiar gospodarczy dla tego gatunku może być obniżony. Wymaga to stałej kontroli zdrowotności.

*     *     *

HOROSZEWICZ, LIDIA. 1960. Wartość kości gardłowych dolnych (Ossa pharyngea inferiora) jako kryteriów gatunkowego oznaczenia ryb karpiowatych (Cyprinidae). Roczniki nauk Rolniczych, 75-6-2:237-258.

Tinca tinca (L.) — lin

Materiał: 33 osobniki o wymiarach 1,8 — 28,5 cm;
r = 0,99;
0,97 < ρ = 1,06 < 1,15 przy P = 0,997;
l.  c. = 1,06 h — 0,02.

Kształt łuku bardzo charakterystyczny dzięki dużej kolanowatej blaszce bocznej. Zęby masywne, ścieśnione, lekko haczykowate o silnie rozwiniętych powierzchniach trących, osadzone prawie poziomo na pograniczu części grzbietowej i brzusznej (rys. 12). Indeks szerokości łuku — a = 56,0% przy oa = 3,74.

2013/07/31 | Supplementum